Achtergrond

Heden ten dage wordt het steeds meer geaccepteerd dat bedrijven en organisaties hun best doen om (politiek) beleid te beïnvloeden. Doordat Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de leden van ZN en overheden het lobbyen steeds vaker als een ‘functioneel’ beïnvloedingsinstrument beschouwen, komt het lobbyproces – dat wil zeggen de beïnvloeding van politiek en bestuur – meer op zichzelf te staan. ZN denkt strategisch na over lobbyactiviteiten, waarbij de ‘basisdefinities’ als uitgangspunt belangrijk zijn.

Definities
Onderstaand staan enkele basisdefinities zoals ZN ze hanteert:

• Public affairs: het inspelen op, en het beïnvloeden van kansen en bedreigingen voor een organisatie, die voortkomen uit politiek-maatschappelijke veranderingen, processen van publieke meningsvorming en politieke besluitvorming.
• Lobbyen: het beïnvloeden van formele gezagsdragers langs informele weg (professor M.P.C.M. van Schendelen).
• Belangenbehartiging: de formele en zichtbare pendant van lobbyen, die verloopt langs officiële kanalen van consultatie, overleg en advies.       

Pijlers van het public affairsbeleid van ZN
In het public affairsbeleid van Zorgverzekeraars Nederland staan drie typen activiteiten centraal.

1. Structurele belangenbehartiging - lange termijn visie
2. Dossierbelangenbehartiging  - korte termijn visie
3. Kwaliteitsverbetering   - interne communicatie       

1.Structurele belangenbehartiging staat voor de intensieve en constante activiteiten waarmee ZN twee doelen nastreeft. Het eerste doel is ‘het profileren van ZN als gezaghebbende en deskundige belangenbehartiger van en voor de zorgverzekeraars’. Het tweede doel is ‘het verwerven van steun en draagvlak voor onze leden als ‘ondernemer in zorg en zekerheid’’. Beide doelen zijn gericht op de langer termijn.    

Instrumenten van structurele belangenbehartiging zijn:

• Monitoren van bronnen op relevante informatie;
• Systematisch relatiebeheer vanuit directie met politici en topambtenaren en beleidsambtenaren;
• Systematisch relatiebeheer met partners (koepelorganisaties, consumentenorganisaties en maatschappelijke organisaties);
• Systematische relatiebeheer met (politiek) journalisten;
• Nieuwsmanagement zodat ZN via persberichten zorgt voor positief nieuws;
• Speechmanagement zodat ZN zorgt voor geregelde bijdrage aan publieke debat, via opiniestuk, interviews, of speeches.       

2. Dossierbelangenbehartiging of issuelobby staat voor de public affairsactiviteiten die ZN rond concrete issues onderneemt. Over het algemeen gaat het om zaken met een korte houdbaarheidsdatum; ze komen op en verdwijnen weer. De doelen die ZN hierbij nastreeft zijn aller eerst een het positieve imago van de zorgverzekeraarsbranche handhaven en tevens het optimaliseren van de randvoorwaarden voor het uitoefenen van het zorgverzekeraarsvak.    

Instrumenten van dossierbelangenbehartiging zijn:

• Agendasetting zodat dossier politieke prioriteit krijgt;
• Contact met verantwoordelijke beleidsambtenaren (onderdeel van ‘systematisch relatiebeheer met (politieke) journalisten’)
• Informatievoorziening per dossier richting kamerleden en hun medewerkers;
• Vorming van gelegenheidscoalities.       

3.Kwaliteitsverbetering is gericht op een stevige interne organisatie, met als doel een succesvol public affairsbeleid. Dit speerpunt van ZN vormt de basis voor zowel de structurele belangenbehartiging als de dossierbelangenbehartiging.   

Lobbyagenda ZN
Voor de komende regeerperiode hanteert ZN enkele primaire lobbyonderwerpen:

• Toekomst AWBZ
• Liberalisering ziekenhuiszorg
• Overheveling GGZ
• Kwaliteit in de zorg
• Preventie