Donderdag 28 januari 2010

Vandaag zit ik de hele dag in het Kurhaus in Scheveningen voor de jaarlijkse Dag van de Zorgverzekeraars, die inmiddels al voor de tiende keer wordt georganiseerd door congresorganisatie SBO. ZN is nauw betrokken bij de inhoudelijke samenstelling van het programma en het jubileumcongres wordt dan ook geopend door ZN voorzitter Hans Wiegel. In zijn speech gaat hij kort in op de rol van zorgverzekeraars op zowel de zorgverzekeringsmarkt en de zorginkoopmarkt en gaat daarbij ook in op de actuele plannen op het terrein van de prestatiebekostiging en het vergroten van de risicodragendheid van zorgverzekeraars.

Zelf mag ik optreden in een forumdiscussie aan het eind van de ochtend, over integrale bekostiging. Wat wordt de patiënt daar beter van, is de (goede) vraag die ik samen met Willem van de Ham van de Orde, Steven van Eijck van de LHV, Anouschka van Miltenburg van de VVD en Jan Joost Meijs van het gezondheidscentrum De Roerdomp mag bediscussiëren. We blijken het eigenlijk redelijk eens: niet de bekostiging, maar de meerwaarde van de patiënt zou in het debat centraal moeten staan. Ik pleit, zoals ik al vaker heb gedaan, voor afschaffing van het ‘verbodsstelsel’ van de WMG (Wet marktordening gezondheidszorg). Waar nu alles is verboden wat niet expliciet is toegestaan, zou dat eigenlijk moeten worden omgedraaid: elke tweezijdige prestatieovereenkomst (inclusief prijsafspraak) tussen aanbieders en zorgverzekeraars zou moeten kunnen, tenzij er een expliciete reden is om het te verbieden. Meer specifiek voor de integrale bekostiging van de eerste lijn: we zouden ons veel meer de tijd moeten gunnen om (desnoods op experimentele basis) te bekijken hoe je ketenzorg en “disease management” het best kan organiseren en financieren, voordat we het hele bekostigingssysteem in nieuwe hokjes gaan vastleggen.

Hoogtepunt van het congres, is het Nationaal Zorgverzekeraars Debat aan het eind van de middag, dat wordt ingeleid door een betoog van Rien Meijerink van de RVZ. In het kader van het debat over de houdbaarheid van het zorgstelsel bepleit hij onder meer om serieus te kijken naar de mogelijkheid om mensen extra premie te laten betalen in relatie tot ongezond gedrag, zoals roken, drinken en overgewicht. De zorgverzekeraars in het forum zijn het unaniem met hem oneens, zowel op principiële gronden (ondermijning van de solidariteit tussen ziek en gezond) als vanwege de onuitvoerbaarheid ervan. En wie zegt eigenlijk dat rokers duurder zijn? Zoals Roelof Konterman opmerkt, je zou ze dan ook korting moeten geven op de pensioenpremie. In een telefonisch interview met NRC Handelsblad mag ik de volgende dag het standpunt van de zorgverzekeraars verder toelichten. Ik verwijs daarin ook naar de onderzoek uit de verslavingszorg, waaruit blijkt dat heel veel ongezond gedrag ook gerelateerd is aan psychische aandoeningen. Financiële prikkels werken dan niet – ik zeg niet dat ze nooit werken – omdat er nu eenmaal geen rationele afweging aan het ongezonde gedrag ten grondslag ligt.

Door het congres moet ik helaas het afscheid missen van Tom Dalinghaus, communicatieadviseur en speechschrijver bij ZN. Gelukkig heb ik nog een bijdrage kunnen leveren aan het speciale ZN Journaal, dat ter gelegenheid van zijn vertrek naar Achmea is samengesteld.

Woensdag 27 januari 2010

Eigenlijk heb ik vandaag mijn maandelijkse vrije woensdag, maar het lukt toch nog om aan de randen van de dag een paar zakelijke afspraken in te plannen. ’s Ochtends spreek ik op het ministerie van Algemene Zaken met Marjolein Voslamber en Stan Kaatee. Stan ken ik nog goed van mijn tijd op het ministerie van Financiën, hij was toen één van mijn medewerkers op de sectie VWS van de Inspectie Rijksfinanciën. Tegenwoordig is hij raadsadviseur op de terreinen Financiën en Sociale Zekerheid, terwijl  Marjolein Voslamber de Zorg en Jeugd onder haar hoede heeft. We spreken vooral over de heroverwegingen cure en care, die een ombuiging van 20% op de zorguitgaven moeten opleveren.

Na een middag vol Playmobil en judo begint ’s avonds het tweede deel van mijn werkdag, met de NVZ bijeenkomst in het Lucent Danstheater waar tevens afscheid wordt genomen van Gita Gallé. Wij hebben als directeuren van brancheorganisaties die zich soms nauw tot elkaar verhouden veel contact gehad en dat verliep eigenlijk altijd heel plezierig. Ik hoop haar ook in de toekomst nog vaak tegen te komen in haar nieuwe baan als bestuurder van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Aansluitend aan de afscheidsreceptie is er, op dezelfde locatie, een voorbereidingsbijeenkomst van de Zorginnovatiereis naar Barcelona. We krijgen een toelichting op het programma en Rop Zouberg, correspondent van de NOS in Madrid, geeft een toelichting op de actuele ontwikkelingen in Spanje, Catalonië en Barcelona.

Dinsdag 26 januari 2010

Vandaag begin ik in Zeist met de wekelijkse briefing voor ZN medewerkers in het Grand Café. Aansluitend de vergadering van het ZN Managementteam, die met ingang van dit jaar is losgekoppeld van het (inhoudelijke) Beleidsteam en nog maar één keer per maand staat gepland. Dit keer bespreken we de ervaringen vanuit de zojuist afgeronde eindejaarsgesprekken met medewerkers en het opleidingsprogramma voor 2010.

Vervolgens ga ik terug naar Den Haag voor een tweetal gesprekken met Leon van Halder, de nieuwe directeur-generaal Curatieve Zorg op VWS. Wij hebben een maandelijks overleg, waarin meestal een hele reeks actuele onderwerpen de revue passeert. Daarnaast staan we deze keer nog even apart stil bij de stand van zaken ten aanzien van Zichtbare Zorg, het programma dat onder regie van VWS kwaliteitsinformatie voor de verschillende sectoren en aandoeningen in de zorg moet genereren. Later op de middag komen we elkaar opnieuw tegen, in het bestuurlijk overleg van minister Klink met de verschillende partijen uit de geestelijke gezondheidszorg. We bespreken het advies van de NZa over invoering van prestatiebekostiging in de GGZ en verkennen hoe het staat met de invulling van de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn. Op het eind van de dag ga ik dan nog langs bij de VNG, voor een overleg met Sandra Korthuis over de afstemming tussen gemeenten en zorgverzekeraars in het kader van de toekomstige uitvoering van de AWBZ. In een constructieve sfeer – wellicht helpen de geserveerde bitterballen daarbij – bespreken we de inhoud van een gezamenlijke brief aan de staatssecretaris van VWS. Aan het eind blijken er meer overeenkomsten dan verschillen over te blijven.

Vrijdag 22 januari 2010

De RVZ (Raad voor de Volksgezondheid en Zorg)bespreekt vandaag het conceptadvies “Vraagzijde van de zorg” met vertegenwoordigers van koepel- en brancheorganisaties in de zorg. Centraal staat de vraag hoe de rol van consumenten, patiënten en cliënten – en hun georganiseerde vertegenwoordigers – als “derde partij” naast aanbieders en zorgverzekeraars verder vorm kan krijgen. Daarbij gaat het natuurlijk ook om geld: hoe kunnen patiëntenorganisaties, naast de contributies van hun leden, het best gefinancierd worden. Ikzelf denk dat je daarbij een onderscheid moet maken naar de verschillende functies van die organisaties. De oorspronkelijke basisfunctie, die van lotgenotencontact, kan prima uit ledenbijdragen worden gefinancierd. De steeds belangrijker wordende rol van patiëntenorganisaties in het opbouwen en verspreiden van kennis en informatie over ziekte en behandeling kan deels worden “vermarkt”, door gebruikers – aanbieders, zorgverzekeraars en patiënten zelf – te laten betalen voor bepaalde diensten. Daarbij is het wel van belang dat belangenverstrengeling wordt voorkomen – zo vindt vrijwel iedereen het onwenselijk als de farmaceutische industrie te nauwe banden onderhoudt met specifieke patiëntengroepen, maar hetzelfde zou ook kunnen gelden voor zorgaanbieders of zorgverzekeraars. Ten slotte is er de functie van lobby en belangenbehartiging naar de overheid en andere (georganiseerde) partijen in de zorg. In mijn opinie is de huidige (project-) subsidiefinanciering vanuit de overheid daarvoor niet adequaat – en ook vanuit het punt van onafhankelijkheid niet gewenst. Aan de andere kant kan wellicht ook niet van de leden van de individuele organisaties zelf verwacht worden dat ze deze taak – met een zo duidelijk publiek belang – volledig zelf financieren. De oplossing zou er wellicht in kunnen liggen om een beperkt deel van de zorgpremies – zeg voor het gemak even vijf euro per premiebetaler – te bestemmen voor een fonds dat de middelen vervolgens weer verdeeld ten behoeve van de publieke taak van patiënten- en cliëntenorganisaties. Die daarover dan wel achteraf verantwoording moeten afleggen, maar niet langer vooraf elke activiteit van een subsidieaanvraag hoeven te voorzien. Een dergelijk systeem bestaat al in de sportwereld en lijkt daar behoorlijk te werken. Iets voor een komend regeerakkoord?

19 januari 2010

Na een interne personeelsbijeenkomst, een vergadering van het ZN beleidsteam en een overleg met Chris Driessen van Vektis, vertrek ik rond lunchtijd richting Rotterdam. Met de ZN-directie en een aantal beleidsadviseurs gaan we op werkbezoek bij Bouman GGZ. Sjef Czyzewski en Ben van de Wetering van de Raad van Bestuur geven een toelichting op de activiteiten van Bouman en gaan daarbij met name in op de nieuwe aanpak in de vorm van geïntegreerde trajecten waarin de samenloop van verslavingszorg met de behandeling van een specifieke psychische aandoening centraal staat. Wat in 2005 begon als een specifieke opvang en behandeling voor straatprostituees in Rotterdam, is begin 2010 uitgegroeid tot een volledig geïntegreerd zorgprogramma voor de kwetsbare groep chronisch verslaafde psychiatrische patiënten in Rotterdam en omgeving. Het beschermd wonen is hier gecombineerd met de behandelingen en zo is een nieuwe vorm van ‘verblijfsbehandeling’ ontwikkeld. Er is een geïntegreerd programma gevormd van vinden en binden, behandelen, wonen en werken.

Op dit moment heeft Bouman GGZ in Rotterdam en omgeving acht huizen met in totaal zo’n 130 bewoners waar het intensief beschermd wonen (IBW) wordt toegepast. Eind 2009 werd de behandelwijze geëvalueerd en de conclusies zijn overwegend positief. De cijfers laten zien dat, door te investeren in met name de AWBZ-kolom (verblijf met behandeling) per saldo veel grotere besparingen in het gemeentelijke domein en de justitiële kolom mogelijk zijn. Simpel gezegd: door drugsverslaafden verblijf en behandeling in een beschermde omgeving aan te bieden voorkom je een hoop (dure) overlast en criminaliteit. Natuurlijk valt het nog, ondanks die positieve resultaten, nog niet altijd mee om structurele financiering voor dit soort programma’s te regelen. Bouman GGZ loopt daarbij regelmatig aan tegen de talrijke schotten die er staan tussen de verschillende wettelijke bepalingen (AWBZ, Zorgverzekering, WMO en overig gemeentelijk domein, jeugdzorg, justitie). Voor mij benadrukt dat nog een keer het belang van uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars – dat scheelt in ieder geval al één schot – en het belang daarbij van een goede afstemming van gemeenten. Het laat ook zien dat dat laatste geen kwestie is van simpelweg meer geld naar gemeenten, zoals sommigen beweren: in dit voorbeeld vormt de preventieve zorg juist onderdeel van de AWBZ en is het dus van belang om juist daar te investeren.

Na het hoofdkantoor bezoeken we een huis voor intensief beschermd wonen – voor mij op bekend terrein, want het ligt om de hoek bij de supermarkt waar ik als student mijn boodschappen deed. Tot slot gaan we naar de verslavingskliniek, waar we onder meer de gesloten afdeling voor intensieve zorg en de Korskov-afdeling bezoeken. Dat is, om eerlijk te zijn, zowel inspirerend als deprimerend: het is heel mooi om te zien hoe bevlogen mensen met hun werk bezig zijn, maar tegelijkertijd komt de onoplosbaarheid van sommige maatschappelijke problemen ook keihard naar voren. Bij elkaar een zeer geslaagd werkbezoek, dat ook een goed beeld geeft van financierings- en structuurvragen zich doorvertalen naar de werkvloer – en omgekeerd. Meer informatie is te vinden op:www.boumanggz.nl

15 januari 2010

Vandaag begin ik in Den Haag met een vergadering van de stuurgroep UAZ, die de uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars voorbereidt. De stuurgroep staat onder leiding van DG Langdurige Zorg Marcelis Boereboom en bestaat uit vertegenwoordigers van VWS, ZN, CAK, CVZ en NZa (het is wat met die afkortingen in de zorg…). Deze keer bespreken we onder meer de stand van zaken van het wetgevingstraject en de resultaten van de afstemming met cliëntenorganisaties en gemeenten.

Daarna ga ik naar Zeist en vervolgens in de middag weer door Breukelen. Plexus organiseert daar in het eigen koetshuis – op een prachtige locatie aan de Vecht -- een cursus voor zorgaanbieders en zorginkopers in de GGZ. Samen met Jos de Beer van GGZ Nederland en Marjan ter Avest van het Platform GGZ maak ik deel uit van het afsluitende “prominentendebat”. We bediscussiëren een viertal stellingen, die door een voor- en tegenstander vanuit de cursistengroep worden ingeleid. Een leuke formule, die debatten oplevert waarin aanbieders en zorgverzekeraars soms tegen over elkaar staan – maar lang niet altijd.

14 januari 2010

Onder de titel “Samen het nieuwe jaar in” organiseren de besturen en directies van de Chronisch zieken en Gehandicapten Raad, de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie, het Platform VG en het Landelijk Platform GGZ vandaag hun gezamenlijke nieuwjaarsbijeenkomst in Stadion Galgenwaard te Utrecht. Het is een mooie gelegenheid – en locatie – om elkaar op een informele op te zoeken en te werken aan verdergaande vormen van samenwerking.

Het inhoudelijke programma wordt verzorgd door Hans Becker, directeur van Humanitas en bijzonder hoogleraar ‘Humanisering van de Zorg’. Ik heb ooit nog college (geschiedenis van het economisch denken) bij hem gelopen in mijn studietijd in Rotterdam, maar inmiddels is hij naast gelukseconoom ook zorggoeroe geworden. Dat is niet negatief bedoeld, in tegendeel: hij heeft Humanitas van een standaard, wat bureaucratische zorginstelling getransformeerd tot een goedlopende onderneming met internationale erkenning. Vier kernwaarden staan centraal is zijn visie op de ouderenzorg: eigen regie, activiteit (“use it or lose it”), familiegevoel en een “ja-cultuur”. Hij vertaalt dat in een aanpak met levensloopbestendige complexen met (onder andere) restaurants en ‘herinneringsmusea’. Vooral de ja-cultuur is een denkomslag in de zorg, waar toch vaak een houding prevaleert van “waarom ja zeggen als je eerst nee kan zeggen” (zorgverzekeraars daarbij niet uitgezonderd). Becker geeft vandaag een paar hilarische voorbeelden (Waarom zou mevrouw geen vijf katten mogen meenemen naar het verzorgingshuis. Omdat iedereen het dan gaat doen?), die tegelijk aan het denken zetten. Leuk, en inspirerend.

Ook inspirerend is het door VWS georganiseerde “diner pensant”, ’s avonds in het Kurhaus in Scheveningen. Vertegenwoordigers van cliëntenorganisaties, aanbieder, gemeenten en zorgverzekeraars discussiëren samen over de toekomst van de AWBZ. Vanuit het gezamenlijke streven om de zorg beter te maken blijken er veel overeenkomsten te zijn in de opvattingen over de toekomstige uitvoering van de AWBZ.

11 januari 2010

Vandaag is de eerste bestuursvergadering van het nieuwe jaar. We bespreken de lobby/communicatieagenda voor 2010 en de verdere versterking van samenwerkingsverbanden van zorgverzekeraars op het terrein van informatievoorziening, standaarden en ICT-infrastructuur. Verder op de agenda: de uitvoering van de AWBZ voor eigen verzekerden per 2012, de mogelijkheden voor het gezamenlijk uitvoeren van controles en de toekomst van de jeugdzorg. Aansluitend aan het bestuur volgt de traditionele nieuwjaarsbijeenkomst voor het bestuur en alle medewerkers van ZN en Vektis. ZN-voorzitter Hans Wiegel gaat in zijn speech in op de fundamentele keuzes die het kabinet moet maken bij de bezuinigingen in de zorg. Schijnoplossingen zoals het zonder meer verhogen van de risicodragendheid van de zorgverzekeraars – bijvoorbeeld door het afschaffen van de zogenaamde macronacalculatie – werken averechts en leiden alleen maar tot risico-opslagen op solvabiliteit en premie. Wiegel spreekt zijn steun uit voor de door Minister Klink bepleite lijn van een verantwoorde doorvoering van prestatiebekostiging in de (ziekenhuis-) zorg. Hij benadrukt daarbij het belang van goede informatie over kwaliteit: die moet er dit jaar echt komen. Wiegel blikt verder vooruit naar de datum van 1 april, waaropstaatssecretaris Bussemaker het besluit over de toekomstige uitvoering van de AWBZ neemt. De ervaringen uit de zorgverzekeringswet, waar de klanttevredenheid over zorgverzekeraars hoog is en zorginkoop op kwaliteit en prijs steeds meer van de grond komt, zouden vertrouwen moeten geven in de uitvoering van de AWBZ voor eigen verzekerden.

7 januari 2010

Dé nieuwjaarsbijeenkomst in de zorg is eigenlijk geen nieuwjaarsbijeenkomst, maar een afscheidsreceptie. Atie Schipaanboord vertrekt bij de NPCF en wordt directeur bij de V&VN, de beroepsorganisatie voor verzorgenden en verplegenden. In Utrecht (Grand Café Mammoni) is iedereen bij elkaar om Atie uit te zwaaien en succes te wensen in haar nieuwe baan. Ze wordt een aantal keren toegesproken; Diana Monissen en ik combineren ons afscheidswoordje in de vorm van een tweegesprek, waarin we elkaar bevragen op onze ervaringen met Atie. Atie blijkt achtereenvolgens een warme persoonlijkheid, een no-nonsense figuur, een strenge maar rechtvaardige juryvoorzitster en een goede danseuse. En o ja, een stevige belangenvertegenwoordiger voor de patiënt èn voorvechtster voor het EPD. Allemaal eigenschappen die haar in haar nieuwe functie goed van pas zullen komen. Ik verheug me nu al op de toekomstige samenwerking.

6 januari 2010

‘Goede voornemens voor de ziekenhuiszorg’ staat er als titel boven mijn bijdrage van vandaag op Skipr. In het artikel ga ik in op de discussie over de prestatiebekostiging voor de ziekenhuizen. De boodschap: de zorgsector heeft op dit moment vooral helderheid en vertrouwen nodig. Angst voor dreigende kostenoverschrijdingen, maar ook angst voor vrijheidsbeknotting, is een slechte raadgever. Het zou daarom plezierig zijn als de discussie over de ziekenhuisbekostiging (wel of geen 50% vrije prijzen) wat minder over de ideologische boeg werd gevoerd. Als de angst regeert, kan de zorg niet werken.

Verder ga ik vandaag naar Leeuwarden, voor een gesprek met Diana Monissen. Samen met mijn hoofd Communicatie Wout Dekker spreken we over de reputatie van de zorgverzekeringsbranche en de mogelijkheden om die verder te versterken. Ondanks alle sneeuwwaarschuwingen verlopen heen- en terugreis voorspoedig. Soms zit het mee,,,

5 januari 2010

Vandaag kom ik er niet omheen. Nadat het gisteren in de avondspits al twee uur duurde om van Zeist naar Den Haag te komen, doe ik er vandaag in omgekeerde richting precies drie uur over. Gladheid, ongelukken en kapotte wegen. Ik mis daardoor het Grand Café, de wekelijkse terugkoppeling voor beleidsadviseurs bij ZN, maar kan nog wel aanschuiven bij het beleidsteam. Daarin bespreken we een aantal actualiteiten en staan we wat langer stil bij de vraag hoe we onze boodschap op het terrein van de risicoverevening over het voetlicht kunnen brengen.

De rest van de dag is gevuld met veel overleg bij ZN. Ik spreek met Chris Driessen, die nu als gedelegeerd commissaris belast is met de dagelijkse gang van zaken bij Vektis. Samen met Piet Oudhof, manager Algemene Zaken, voer ik eerst een gesprek met een adviesbureau over een begeleidingstraject voor de directie van ZN, en vervolgens een sollicitatiegesprek met een kandidaat voor een functie bij de afdeling Communicatie. Ten slotte bespreken we samen een aantal lopende zaken binnen ZN, zoals de geplande intern verhuizing. En o ja – het moment waarop de kerstboom moet worden verwijderd…

4 januari 2010

Net terug van een weekje skiën in de Franse Alpen, blijkt er ook in Nederland een hoop sneeuw gevallen. Gelukkig is het maandagochtend op de weg nog redelijk rustig en ben ik ruim op tijd om alle ZN-medewerkers een gelukkig Nieuwjaar te kunnen wensen. Op de interne nieuwjaarsbijeenkomst sta ik kort stil bij een aantal zaken die dit jaar op ons afkomen. Grote beleidsdossiers, zoals de AWBZ, de ziekenhuisbekostiging, de risicoverevening en de bezuinigingen op de zorg. Maar ook veranderingen in de bedrijfsvoering, zoals het project ZN 2.0, een ingrijpende vernieuwing van alle ZN-websites met daaraan gekoppeld een andere werkwijze op het terrein van het interne documentbeheer, relatiebeheer en informatievoorziening. Veel werk aan de winkel, dus. Maar er is ook ruimte voor ontspanning: ZN bestaat in 2010 vijftien jaar en dat gaan we vieren.

Ik wens alle lezers van dit weblog een heel goed en gezond 2010!

3 december 2009

Vandaag begin ik in het WTC in Rotterdam voor de 'Dag van de GGZ'. Onder leiding van dagvoorzitter Gijs Wanders neem ik samen met Marjan ter Avest (Directeur Landelijk Platform GGZ), Jantine Kriens (Wethouder Gemeente Rotterdam), Iris van Bennekom (Directeur Langdurige Zorg Ministerie van VWS) en Marian Kaljouw (Voorzitter V&VN) deel aan een talkshow. Het onderwerp is “visie op langdurige zorg” met thema’s zoals kwaliteit en zorg, positionering GGZ en de WMO. Mijn stelling: “Transparantie van kwaliteit is pure noodzaak om de GGZ te hoeden voor nieuwe ingrepen”. Ik koppel dat aan de bestaande discussie over prestatiebekostiging: het tempo van het aanleveren van kwaliteitsgegevens moet flink worden opgeschroefd wil de liberalisering van de GGZ kans van slagen hebben. Zorgverzekeraars willen volgend jaar de beschikbaarheid van kwaliteitsgegevens opnemen in de onderhandelingen voor de zorginkoop. Maar er is ook nog een groter belang: als we willen dat de GGZ niet alleen als kostenpost wordt gezien, als we willen dat de maatschappelijke meerwaarde van de GGZ goed over het voetlicht komt, dan is het essentieel dat de sector inzicht geeft in de eigen kwaliteit en effectiviteit. Ik merk overigens, zowel op dit congres als erbuiten, dat het streven naar transparantie inmiddels breed leeft binnen de GGZ.

In dat kader noem ik het Kenniscentrum Zorg Nederland (KZN) als een goed voorbeeld. Het doel van KZN is om als Trusted Third Party transparantie over de kwaliteit van de zorg in de GGZ te leveren. KZN doet dit door gegevens te verzamelen over het effect van de behandeling. Het effect van de behandeling wordt gemeten door de cliënt voor en na de behandeling vragenlijsten over de klachten in te laten vullen. Daarmee heeft KZN gekozen voor een methode die naadloos aansluit bij hoe men effect meet in wetenschappelijk onderzoek. KZN sluit daarmee ook aan bij een groeiend gebruik van meetinstrumenten in de GGZ om het effect van de behandeling te meten, wat ook wel wordt aangeduid met de term Routine Outcome Monitoring (ROM). Directeur Gert Jan van Rossum licht als mijn “inspirator” bij de talkshow toe wat de voordelen zijn. De aanbieder zelf krijgt meer inzicht in de effectiviteit van de behandeling en kan op basis van eigen resultaten en de landelijke benchmark de kwaliteit van de zorg verbeteren. Verzekeraars kunnen over de uitkomsten in gesprek gaan met aanbieders en afspraken maken over het verder verhogen van de kwaliteit.
Meer informatie over KZN vindt u op www.kenniscentrumzorgnederland.nl

30 november 2009

De maandag start ik altijd met het doornemen van de agenda met mijn secretaresse Marlies van de Flier. Aansluitend is het wekelijks directieoverleg waar we onder meer stilstaan bij actualiteiten op het terrein van farmacie, prestatiebekostiging ziekenhuizen en AWBZ. Aan het begin van de middag ga ik met Theo Hoppenbrouwers naar Arnhem voor een bezoek aan Martin Bontje, mijn voorganger en nu bestuurslid bij ZN. Samen lopen we eerst door het nieuwe hoofdkantoor van UVIT, dat helemaal gestoeld is op het “nieuwe werken”: geen vaste werkplekken meer, geen eigen kamers en geen papier; wel veel zitjes om samen te werken, vergaderruimtes, mobiele telefoons en laptops. Ik zie gelijk mogelijkheden om de huisvesting bij ZN nog eens onder de loep te nemen. Maar we hebben ook inhoudelijk een en ander te bespreken, met name als het gaat om de aansturing van een aantal samenwerkingsverbanden van zorgverzekeraars op het terrein van informatieverzameling en ICT-infrastructuur.

Vervolgens ga ik naar Utrecht waar ik bij de Rabobank de tweede workshop van het project “Diagnose 2025” bijwoon. Michel van Schaik en Philip Idenburg presenteren naar aanleiding van de eerste workshops een aantal trends die relevant zijn voor de gezondheidszorg. Vervolgens discussiëren we in verschillende groepen over de impact van die trends en de mate van onzekerheid waarmee die omgeven zijn. In de slotsessie zullen uit deze analyse mogelijke scenario’s voor de Nederlandse gezondheidszorg tot en met 2025 ontwikkeld en besproken worden.

25 november 2009

Deze ochtend start ik in Noordwijk waar ik een tweetal gesprekken heb met Roelof Konterman , directeur van Achmea en bestuurslid van ZN. Samen met Wout Dekker, hoofd Communicatie bij ZN, spreken we eerst over de reputatie van de zorgverzekeringsbranche en de lobby en communicatie vanuit ZN. Vervolgens schuift directeur Verzekeringen Theo Hoppenbrouwers aan en spreken we door over de aansturing en organisatie van een aantal samenwerkingsverbanden tussen zorgverzekeraars, zoals Vektis en Vecozo.

Aan het eind van de dag ga ik naar Utrecht waar ik  een presentatie houd op de Algemene Ledenvergadering van de CG-Raad. Ik ga in op de gezamenlijke uitgangspunten van de zorgverzekeraars voor de uitvoering van de AWBZ voor eigen verzekerden en op de meerwaarde hiervan voor de cliënt. Daarnaast geef ik aan hoe ZN en de zorgverzekeraars cliëntenorganisaties willen betrekken bij de vormgeving van de toekomstige AWBZ en de invulling van de kernrandvoorwaarden daarbij: borgen van de zorg voor kwetsbare groepen en een goede afstemming met gemeenten.

23 november 2009

Na het wekelijkse directieoverleg ga ik naar een lunchbijeenkomst met ZN-medewerkers. Het maandelijkse ‘Broodje Kennis’ is voor deze keer omgedoopt tot ‘Broodje Stijl’ omdat vandaag de ZN-stijlgids wordt gepresenteerd. In het kader van het interne verandertraject ‘ZN Verandert’ heeft een groep enthousiaste medewerkers een aantal simpele spelregels ontwikkeld vooreen eenduidige en herkenbare wijze van communiceren vanuit ZN. Onderdeel daarvan vormen uiteraard de algemene spellingsregels – dat wordt dus extra opletten om taalfouten  in dit weblog te voorkomen. Marleen Relouw, communicatieadviseur, geeft een presentatie over het gebruik van de stijlgids. Daarna volgt het ‘Groot ZN dictee’. Als sponsor van dit project mag ik voor Philip Freriks spelen en zinnen voorlezen als: “De secretaresse van de afdeling Communicatiee-mailde en sms'te naar mevrouw De Vries om haar eraan te herinneren dat de afspraak over de specifieke ex post compensatiemechanismen gecanceld was.”.Beleidsadviseur Anneke Prenger wint het dictee met slechts twee fouten. Hulde!

16 november 2009

Na het wekelijkse directieoverleg ga ik met Paul van Rooij en Ineke Wever naar Zwolle voor een bestuurdersbijeenkomst van ZN en de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN). De VGN is de branchevereniging voor organisaties die professionele zorg en ondersteuning bieden aan mensen met een of meer handicaps. Dit is het tweede bestuurdersbijeenkomst in het kader van de toekomstige uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars en er is sinds de vorige keer veel werk verricht. Het is goed om te constateren dat we er op veel punten in geslaagd zijn om een breed gedragen gezamenlijke visie te formuleren. Met bestuurders van beide kanten hebben we boeiend inhoudelijk debat over die visie en maken we afspraken over het vervolgtraject.

13 november 2009

De ochtend is gevuld met een aantal besprekingen bij ZN. Deze week ben ik ook begonnen met mijn eindejaarsgesprekken. Een goed gebruik bij ZN waarin iedere medewerker met zijn of haar leidinggevende spreekt over het functioneren in het afgelopen jaar. In het kader van het ZN-veranderprogramma worden dit keer ook resultaatafspraken gemaakt voor het komende jaar.

Ook vandaag ga ik voor de lunch terug naar Den Haag, dit keer naar Hotel des Indes. Het Centre for European Political-Practical Excellence organiseert hier een CEO-rondetafelbijeenkomst over ontwikkelingen in de Europese Unie. Sprekers zijn onder andere oud-Eurocommissaris Frits Bolkestein, Europees Parlementslid Ria Oomen en Pim van Ballekom van de Permanente Vertegenwoordiging in Brussel. Samen met vertegenwoordigers van andere brancheorganisaties en grote bedrijven spreken we over de houdbaarheid van het Stabiliteitspact en andere onderwerpen op de Europese agenda.

11 november 2009

Ouder worden? Nee, verwacht hier geen bespiegeling over mijn eerste grijze haren en geen melancholieke terugblik op vervlogen tijden. We houden het zakelijk. Vanmiddag ben ik bij een symposium ter gelegenheid van de eerste verjaardag van de Leyden Academy on Vitality and Ageing,een medisch kenniscentrum dat op 11 november 2008 is gestart. Het biedt een internationaal programma voor onderwijs en onderzoek op het gebied van ouderengeneeskunde. Op deze Dies Colloquium gaat het over verschillen in levensverwachting tussen landen. Twee zaken vallen op. Ten eerste: internationaal gezien is er een zeer stabiele trend in stijging van levensverwachting. In de afgelopen eeuwen (!) neemt die levensverwachting jaarlijks met drie maanden toe – elke dag met zes uur, dus. Die stijging volgt oorspronkelijk uit verminderde kindersterfte, vervolgens vooral uit verminderde sterfte op middelbare leeftijd en zit nu vooral bij een veel lagere sterftekans voor 80-plussers. Als we die trend doortrekken dan hebben kinderen die nu worden geboren een levensverwachting van boven de honderd. Daarbij neemt het aantal jaren in beleefde goede gezondheid even hard toe als de levensverwachting. Fantastisch nieuws dus, al zullen pessimisten onmiddellijk vragen gaan stellen bij de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en van het huidige pensioenstelsel.

Minder goed nieuws gaat over de positie van Nederland. Wij waren in de jaren zestig koploper in levensverwachting, maar hebben die positie allang moeten afstaan aan landen als Frankrijk en Japan, waar vrouwen gemiddeld twee tot drie jaar ouder worden. Roken is een belangrijke, maar niet afdoende, verklaring voor dat verschil. Tijdens het congres wordt de theorie naar voren gebracht dat het grote aantal alleenstaande oudere vrouwen en de nog steeds hoge mate van institutionalisering – verblijf in instellingen – een aanvullende verklaring zouden kunnen zijn. Meer onderzoek is nodig, maar het roept wel vragen op over de effectiviteit van met name de AWBZ-zorg in dit land. Blijkbaar zijn we onvoldoende in staat om hoogbejaarden een samenhangend aanbod van goede zorg thuis te bieden.

10 november 2009

Tijdens de maandelijkse personeelsbijeenkomst van ZN nemen we de stand van zaken door van het veranderprogramma “ZN Verandert”. Pieter Algra presenteert de uitkomsten van het onderdeel “projectmatig weken”, waar door een groep ZN-medewerkers de afgelopen maanden hard aan is gewerkt. Ook volgt de heugelijke mededeling dat ZN Walking ruim 25.000 euro heeft weten binnen te halen voor borstkankeronderzoek in het kader van A Sister’s Hope. Lees hier meer over in het nieuwsbericht.

Aan het eind van de ochtend ga ik al weer terug naar Den Haag voor een lunch met Laura van Geest, directeur-generaal Rijksbegroting bij het Ministerie van Financiën. Wij kennen elkaar uit onze begintijd bij Financiën en hebben sindsdien altijd contact gehouden. Wel grappig om haar nu te “belobbyen”; maar gelukkig hebben we ook tijd om bij het niet-zakelijke deel stil te staan.

De rest van de middag blijf ik in Den Haag. Eerst voor een overleg van de Raad van Commissarissen van het CAK en vervolgens ga ik naar het Florence verpleeghuis Het Gulden Huis voor het afscheid van Guus van Weelden. In zijn rol als voorzitter van de Raad van Bestuur van Florence ben ik hem vaak op congressen en andere bijeenkomsten tegengekomen. Hij blijft in de zorgwereld werken en wordt nu bestuursvoorzitter van de GGz Breburggroep in Rijen, dus ik hoop en vermoed dat op dit afscheid ook een weerzien zal volgen.

9 november 2009

Eerst neem ik alle felicitaties in ontvangst en trakteer ik op gebak ter gelegenheid van mijn verjaardag. In het directieoverleg dat volgt bespreken we onder meer het nieuws van dit weekend. In de Telegraaf en het Financieele Dagblad staan nogal tendentieuze stukken over de premieontwikkeling en de concurrentie op de zorgverzekeringsmarkt.

“Terug naar het ziekenfonds” kopt de Telegraaf op 7 november naar aanleiding van een lezersenquête. Dankzij de invoering van de basisverzekering zou vrijwel iedereen nu meer kwijt zijn aan ziektekosten en van de concurrentie in de zorg zouden alleen de verzekeraars profiteren. En in het Financieele Dagblad van 9 november gaan Wim Groot en Henriëtte Maassen van den Brink in op het “raadsel van de nauwelijks gestegen zorgpremie.” Hun stelling: de premiestijging is helemaal niet zo gematigd en de concurrentie tussen zorgverzekeraars is gering.

Dat zijn stevige beweringen, maar in beide gevallen ontbreken de feiten. Laten die nu wel gewoon voorradig zijn. Ook op 9 november publiceerde onderzoeksbureau Vektis de Jaarcijfers 2009, met een overzicht van de financiering van de zorg en de financiële resultaten voor de zorgverzekeraars over de periode 2006-2008. Dan blijkt: over deze periode zijn de zorgkosten in de basisverzekering met 4,3% per jaar gestegen en de premie-inkomsten – na correctie voor de afschaffing van de no-claim en dergelijke – met 4,9%. “Daar heb je het al”, zult u zeggen, maar wacht even: in 2006, het jaar van de invoering van de basisverzekering, was de onderlinge concurrentie tussen zorgverzekeraars zo hevig dat er maar liefst 543 miljoen euro verlies werd geleden op die basisverzekering. Door de premiestijgingen in 2007 en 2008 is die verliesmarge iets kleiner geworden, maar ook in dat laatste jaar bestond nog altijd een negatief resultaat van 140 miljoen. Worden die verliezen dan soms veroorzaakt door dure overhead en reclamecampagnes? Ook niet: de uitvoeringskosten van de zorgverzekeraars, inclusief provisie en dergelijke, daalden in deze periode met zo’n 10% per jaar. Die totale uitvoeringskosten bedragen overigens nog geen 4% van de totale kosten van de zorgverzekering en dat is ook internationaal gezien zeer bescheiden. De conclusie is onontkoombaar: zorgverzekeraars concurreren stevig om de gunst van de consument, zelfs in die mate dat er in drie opeenvolgende jaren substantiële verliezen zijn geleden op de basisverzekering.

Waar komen die spookverhalen over de zorgverzekering dan vandaan? Feit is dat de zorgkosten, en daarmee de zorgpremie, elk jaar een onontkoombaar lijkende stijging laten zien. Het grootste deel van die kosten is overigens onzichtbaar voor de burger. Zo betaalt iedere modale werknemer nog eens 200 euro per maand aan inkomensafhankelijke bijdrage aan de zorgverzekeringswet en daar bovenop zo’n 300 euro aan de AWBZ.  De zorg – niet voor niets de grootste economische sector van het land – wordt met recht duur betaald. Maar daar staat ook een en ander tegenover. We zijn wel eens geneigd om te vergeten wat er de afgelopen decennia in termen van toegenomen levensverwachting èn kwaliteit van leven dankzij de zorg is bereikt. Het is uiteindelijk aan de overheid om de grenzen te stellen aan de omvang van het collectief verzekerde pakket. Bij de zorgsector zelf ligt de opdracht om zo efficiënt mogelijk met de beschikbare middelen om te gaan. Zorgverzekeraars hebben daarin een spilfunctie, als inkoper van zorg en belangenbehartiger van de consument – patiënt èn premiebetaler. Internationaal vergelijkend onderzoek laat zien dat Nederland, juist dankzij het systeem van gereguleerde concurrentie, uitstekend scoort als het gaat om consumentgerichtheid en  toegankelijkheid en gemiddeld tot goed als het gaat om betaalbaarheid en kwaliteit. Laten we die positie de komende jaren verder versterken en uitbouwen. Daar ligt een taak voor de overheid, maar vooral voor de zorgsector zelf: zorgverzekeraars, zorgaanbieders en zorgconsumenten. Aan spookverhalen over een terugkeer naar het ziekenfonds of het opbreken van zorgverzekeraars heeft niemand behoefte.

Als dit commentaar u bekend voorkomt, kan dat kloppen: een verkorte versie is gepubliceerd als ingezonden brief in het Financieele Dagblad van 16 november.

6 november 2009

Na een aantal overleggen op ZN ga ik in de middag naar ABN AMRO in Amsterdam voor een Sectorbijeenkomst Zorg met als thema “Meer toezicht, minder ondernemerschap?” Het seminar wordt geopend door Gerrit Zalm, mijn oude baas op het Ministerie van Financiën – leuk om hem hier in een heel andere rol terug te zien. Vervolgens gaat Bram Troost van Woonzorg Nederland en Espria in op de perikelen rond Philadelphia, dat enige tijd deel uitmaakte van het Espria-concern. In de paneldiscussie die daarop volgt zijn de aanwezigen het verrassend vaak eens: meer toezicht is geen oplossing, beter toezicht wel. En dat hoeft helemaal niet ten koste te gaan van ondernemerschap.

Verdeeldheid is er wel over de vraag of het mogelijk zou moeten zijn om in de AWBZ-zorg winstgericht te werken. Een minderheid vindt van niet en beargumenteert dat met het aloude argument dat er “geen geld uit de zorg mag wegvloeien”. Mij heeft die argumentatie altijd ten zeerste verbaasd: er wordt altijd al goed verdiend aan de (AWBZ-)zorg, door banken, toeleveranciers, projectontwikkelaars, professionals en ga maar door  (niet door zorgverzekeraar overigens).. En dan zou de instelling zelf zo’n beetje de enige partij zijn die per definitie geen winst mag uitkeren. Gedacht vanuit prikkelwerking, en vanuit de wenselijkheid om nieuwe toetreders op de markt te krijgen, is dat erg vreemd. Het argument dat erg geen geld uit de zorg mag wegvloeien, doet mij altijd denken aan de economische theorie van het mercantilisme, die stelde dat exporten bevorderd moeten worden, en importen bestreden, om te voorkomen dat het geld het land uitvloeit. Voor alle duidelijkheid: die economische theorie is al twee eeuwen geleden afgeschreven, omdat overtuigend kon worden aangetoond dat vrije handel in vrijwel alle denkbare omstandigheden de welvaart bevordert. Ook in de zorg zou niet alleen gekeken moeten worden naar de kosten, maar vooral ook naar de baten van liberalisering: door instroom van privaat kapitaal mogelijk te maken kan de sector als geheel beter gaan werken.

4 november 2009

Vandaag begin ik in Den Haag bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Dat is voor mij prettig dichtbij, want ik woon letterlijk om de hoek bij de Willemshof, waar de VNG is gevestigd.. Het gebouw is de afgelopen anderhalf jaar ingrijpend verbouwd en het is leuk om het nu ook van binnen te kunnen bewonderen. Samen met Paul van Rooij en Ineke Wever van ZN spreek ik met Sandra Korthuis en verschillende andere mensen van het VNG-bureau, met vertegenwoordigers van zorgkantoren en met een aantal wethouders van (grotere) gemeenten. Het is een zeer constructief overleg waarin we bekijken hoe de samenwerking tussen het gemeentelijke domein (WMO, gezondheidsbeleid) en het terrein van de zorgverzekeraars (AWBZ, Zvw) verbeterd en versterkt kan worden.

’s Middags vind de uitreiking van de Niek de Jong prijs plaats. ZN voorzitter Hans Wiegel maakt de prijswinnaar bekend en reikt een cheque uit van 10.000 euro aan Stichting Stomaatje.Deze jonge stichting heeft als doel het taboe rond het hebben van een stoma te doorbreken door jonge mensen met een stoma met elkaar in contact te brengen. De overige vier genomineerde projecten winnen ieder € 2500. Terecht, volgens de jury, want ieder project heeft bijgedragen aan ’goed nieuws in de gezondheidszorg’, een van de criteria voor de Niek de Jong Prijs. Lees meer over deze middag in het persbericht van ZN. Ook de foto’s van de prijsuitreiking kunt u hier terugzien.

29 oktober 2009

De ochtend begint met een breed overleg bij VWS over de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). In dit regieoverleg komen andere ander de zogenaamde “prestatievoorschotten” aan de orde. Vorig jaar heeft  de Tweede Kamer de motie Van Gerven aangenomen, waarin wordt gesteld dat het voor zelfstandig gevestigde GGZ-aanbieders mogelijk moet zijn om deeldeclaraties in rekening te brengen bij zorgverzekeraars om liquiditeitsproblemen als gevolg van de DBC-systematiek te voorkomen. Deze oplossing is nu uitgewerkt in de vorm van een prestatievoorschot, dat in de declaratiesystematiek kan worden ingebouwd. Zorgverzekeraars kunnen deze oplossing accepteren, mits deze beperkt blijft tot de vrijgevestigden. Voor de GGZ-instellingen hebben zorgverzekeraars aangegeven bereid te zijn tot verlenging van de bestaande systematiek van bevoorschottingsafspraken onder voorwaarden.

Vervolgens ga ik naar Houten. Bij ONVZ wordt vandaag Het Beste Zorgidee gekozen en beloond met een prijs van 10.000 euro. Ik heb deelgenomen in de jury en uit meer dan 200 ideeën hebben we drie genomineerden geselecteerd. De indieners, Renate Rammeloo, Hanneke Bosman en Welmoed van Boven, zijn uiteraard alledrie aanwezig, gesteund door familie en vrienden. Ook de pers is goed vertegenwoordigd: al in de aanloop naar de prijsuitreiking is in diverse kranten flink aandacht besteed aan de genomineerde ideeën. Die krijgen daardoor de aandacht die ze verdienen en dat is uiteraard een belangrijke doelstelling van de prijs. Winnaar is uiteindelijk Renate Rammeloo uit Terneuzen met het idee om patiënten bij ontslag uit het ziekenhuis een boodschappenpakket voor een gezonde maaltijd. Het gaat erom dat alleenstaanden en ouderen zich bij thuiskomst op dit punt even kunnen redden. Het ziekenhuis in Terneuzen heeft naar aanleiding van de nominatie al besloten om de komende tijd met dit idee te gaan experimenteren. Een mooi resultaat! Meer informatie over het beste zorgidee kunt u hier vinden.

Aan het eind van de dag ga ik naar Wassenaar, waar ik op het Landgoed Voorlinden de afscheidsreceptie van Jelle Visser bezoek. Na een mooie tijd als directeur bij OOM verzekeringen – buitengewoon lid bij ZN – gaat hij nu van zijn vroegpensioen genieten. Het is hem van harte gegund.

27 oktober 2009

Deze dinsdag staat in het teken van gezond eten. Dat begint al met het “broodje kennis”, een maandelijkse lunchbijeenkomst waarin ZN-medewerkers hun collega’s bijpraten over een onderwerp dat ze ter harte gaat. Deze maand is het de beurt aan Piet Oudhof, manager P&O, die ingaat op de competentie “beïnvloeden en overtuigen”. Hij laat overtuigend zien dat inhoudelijke afwegingen bij beïnvloedingsprocessen slechts ten dele de uitkomst bepalen: de “verpakking” van de boodschap, op allerlei manieren, is vaak net zo belangrijk. Goed om nog eens op een rijtje te zien welke factoren daarbij allemaal een rol spelen.

In de middag brengen we met het directieteam en een aantal beleidsadviseurs van ZN een werkbezoek aan het ziekenhuis “Gelderse Vallei” in Ede. We worden ontvangen door hoofd Communicatie Joke Erasmus en door de leden van de raad van bestuur: Dik van Starkenburg, Nicolet Zeller en Diederic Klapwijk. Die laatste geeft een toelichting op de verschillende initiatieven van het ziekenhuis op het terrein van gezonde voeding, onder meer in een alliantie met de Universiteit Wageningen. Naast onderzoekprogramma’s en concrete afspraken over voedingsadvisering in de gehele zorgketen, start het ziekenhuis ook zelf met het aanbieden van een geheel nieuw voedingsconcept. Dat nieuwe concept, At Your Request, moet vooral bijdragen aan een aangenaam verblijf van de patiënten in het ziekenhuis. De patiënt krijgt een menukaart op het nachtkastje en kan de gehele dag door telefonisch bestellingen doen bij de keuken. Als de patiënt belt, krijgt hij een servicemedewerker aan de telefoon die meteen kan zien wie aan de lijn is en welk dieet eventueel gevolgd moet worden. De patiënt mag zo veel en zo vaak bestellen als hij wil. De patiënt krijgt binnen 45 minuten zijn bestelling geserveerd. Het is de bedoeling de patiënt, indien hij daartoe in staat is, niet in bed te laten eten, maar in een gezellige lounge (of ontmoetingsruimte) die per afdeling is ingericht. Ook bezoekers van de patiënt kunnen gebruik maken van de roomservice. Een prachtig initiatief dat uitstekend past in de trend om de zorg beter te laten aansluiten op de wensen van cliënt of patiënt.

Na de presentatie en discussie krijgen we nog een kleine rondleiding aan het ziekenhuis, met een bezoek aan de IC en aan de kinderafdeling. Mooi om te zien en het enthousiasme te proeven waarmee mensen hier bezig te zijn om de zorg voortdurend beter te maken.

20 oktober 2009

Het is herfstvakantie, maar tussen twee lange weekends door werk ik deze week nog drie dagen. Vandaag begin ik bij ZN, met wekelijkse Grand Café en de vergadering van het beleids- en managementteam. Daarna ga ik terug naar Den Haag, voor een lunchbijeenkomst op het ministerie van VWS. De vereniging van jonge VWS-ambtenaren (Jong VWS) organiseert een reeks van bijeenkomsten “VWS van binnen naar buiten” met mensen die vanuit het ministerie naar “het veld” zijn vertrokken en daarom van buitenaf kunnen reflecteren op een beleidsterrein, op de samenwerking met de overheid en op de overeenkomsten en verschillen in werkomgeving.

Op deze eerste bijeenkomst, mede georganiseerd door mijn oude directie Zorgverzekeringen, zijn de zorgverzekeraars aan de beurt. Geert Groenenboom, manager zorginkoop eerste lijn bij Achmea, en ik mogen eerst ingaan op de stellingdat selectieve zorginkoop de oplossing voor de kwaliteitsverbetering en kostenbeheersing in de zorg is. Het antwoord is uiteraard genuanceerd: wij geloven beide dat zorginkoop een belangrijke bijdrage kan leveren aan verbetering van kwaliteit en doelmatigheid in de zorg, maar tegelijkertijd is het goed om te beseffen dat die zorginkooprol ook zijn beperkingen heeft. De Nederlandse burger zit over het algemeen niet te wachten op selectieve contractering van zorg die leidt tot een extreme beperking van keuzevrijheid, zoals in het Amerikaanse HMO-model. In die zin is het beter om te spreken van gedifferentieerde of preferentiële contractering, waarbij zorgverzekeraars breed contracteren of vergoeden maar met een aantal aanbieders voorkeursafspraken maken. De “sturing” van verzekerden in zo’n model zal vooral over de boeg van de kwaliteit moeten gaan: pas als het mensen duidelijk is dat de zorg bij een bepaalde aanbieder echt (sneller) beter is, zullen ze ook bereid zijn daar bewust voor te kiezen. Juist daarom is het zo belangrijk dat er snel goede, vergelijkende informatie over kwaliteit van zorg publiek beschikbaar komt.

De andere twee stellingen gaan over de samenwerking tussen VWS en veldpartijen en over het werken bij de overheid versus de private sector. Misschien tot verbazing van een aantal aanwezigen geven zowel Geert en ik aan dat de samenwerking over het algemeen goed verloopt – VWS is meestal goed toegankelijk en probeert op een faire manier om te gaan met belangentegenstellingen – al zou extra aandacht voor uitvoeringsaspecten en haalbaarheid van voorgenomen beleid zeer welkom zijn. Ook de (cultuur-) verschillen tussen de overheid en de private sector vallen mee; ikzelf heb in ieder geval met veel plezier bij de ministeries van VWS en Financiën gewerkt, maar heb het nu eveneens uitstekend naar mijn zin bij ZN.

15 oktober 2009

Vandaag start ik in Den Haag bij VNO-NCW voor een bespreking over de financiering van brancheorganisaties, waaronder ZN en het Verbond van Verzekeraars. Het is nuttig om overeenkomsten en verschillen eens naast elkaar te leggen en te bekijken of daar gemeenschappelijke trend en conclusies uit kunnen worden afgeleid.
Vervolgens naar VWS voor een overleg van de stuurgroep uitvoering AWBZ onder leiding van Marcelis Boereboom. Hier wordt voorgang van het project AWBZ 2012 besproken. Dat ligt goed op schema, al zal er de komende maanden – in de aanloop naar het definitieve besluit op 1 april – nog het nodige werk verzet moet worden. In mijn nieuwe weblog op Skipr ga ik uitgebreider in op de stappen op weg naar uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars per 2012.

’s Middags is de vergadering van de Bestuurscommissie Zorg. Een volle agenda waar uiteraard ook het project AWBZ 2012 weer aan de orde komt. Daarnaast is er aandacht voor kwaliteitsmeting in de zorg, waar de zorgverzekeraars de komende tijd gezamenlijk willen optrekken om sneller met goede gegevens voor de zorginkoop te kunnen gaan werken.

14 oktober 2009

Een goede traditie in het Haagse perscentrum Nieuwspoort: regelmatige bijeenkomsten voor beslissers en opinievormers uit een brede maatschappelijke sector. Zo is er een Zorgpoort, een Jeugdpoort en vandaag dus een Financiële Poort. Dertien maanden na de val van Lehman Brothers – en drie dagen na de val van DSB – spreekt Minister Bos de financiële sector toe. Hij benadrukt het belang van herstel van vertrouwen en gaat in op de rol die overheid, toezichthouders, maar vooral ook de sector zelf daarin kunnen spelen. Voor mij, als relatieve buitenstaander, een helder verhaal. Bos schuwt de actualiteit niet en dat is te prijzen. In het licht van de recente hectiek rond  AOW en DSB vind ik het zelfs al bewonderenswaardig dat  hij überhaupt  aanwezig is om zijn verhaal te houden. De bijeenkomst is dan ook goed bezocht en met een flink aantal bekenden uit de financiële wereld is er geen gebrek aan stof tot bijpraten.

12 oktober 2009

Aan het begin van deze week ga ik eerst naar Utrecht, voor een bestuurlijk overleg met Actiz, de brancheorganisatie van zorgondernemers in verpleeg- en verzorgingshuiszorg, thuiszorg, kraamzorg en jeugdgezondheidszorg. Namens het ZN bestuur zijn Hans Wiegel, Ton van Houten en Roelof Konterman aanwezig, namens Actiz onder meer Han Noten en Adrie van Osch. We spreken aan de hand van een conceptnotitie met gezamenlijke uitgangspunten over de toekomst van de AWBZ, opgesteld na ons vorige bestuurlijk overleg. Daaruit blijkt een grote mate van overeenstemming, zeker over wat er op de korte en middellange termijn zou moeten gebeuren. Bijvoorbeeld een spoedige overheveling van de somatische revalidatiezorg van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet. Maar ook de invoering en toepassing van een helder, gemeenschappelijk kwaliteitskader voor het grootste deel van de ouderenzorg en thuiszorg. We maken een aantal afspraken over de verdere uitwerking van deze gedeelde standpunten.

In de middag ga ik terug naar Den Haag om in Nieuwspoort een door de NVZ georganiseerde expertmeeting over de effectiviteit van financiële prikkels in de zorg bij te wonen. Marcel Canoy (hoogleraar economie van de gezondheidszorg in Tilburg) leidt de discussie in en laat aan de hand van een aantal voorbeelden zien dat financiële prikkels in de zorg heel goed kunnen werken – en tegelijkertijd geen panacee vormen voor alle kwalen. In de daarop volgende paneldiscussie met ook  Margreeth Smilde (Tweede Kamerlid CDA) en Marjanne Sint (Bestuursvoorzitter Isala klinieken) is eigenlijk alleen Henk van Gerven (Tweede Kamerlid SP) het daar niet mee eens. Wim Groot (eveneens hoogleraar gezondheidseconomie, maar dan in Maastricht) legt in zijn slotbetoog nog eens de nadruk op het belang van kostenbeheersing in de zorg en bespreekt de financiële prikkels die daar een bijdrage aan kunnen leveren.

Tja, wat voor conclusie neem ik nu meer naar huis? Natuurlijk werken financiële prikkels in de zorg – het is eigenlijk vreemd dat de vraag gesteld moet worden. Dat zegt overigens nog niets over een keuze voor of tegen marktwerking: ook een aanbodgestuurd systeem met vaste budgetten kent financiële prikkels, hele krachtige zelfs. Uiteindelijk is het vooral de vraag welk mechanisme we kiezen om de schaarste te verdelen en daarin prioriteiten te stellen: kiezen we daarbij voor gereguleerde marktwerking, waarbij binnen door de overheid gestelde kaders prestatiebeloning en vraagsturing centraal staan? Of kiezen we voor een systeem waarin de staat uiteindelijk alles bepaalt via aanbodplanning en budgettering? Voor mij is die keuze niet moeilijk.

9 oktober 2009

Na een ochtend met veel overleg binnen ZN ga ik ’s middags naar mijn oude universiteit in Rotterdam. In de Senaatszaal van de Erasmus Universiteit ben ik – met nog een paar honderd belangstellenden – bij het symposium “Ruimte voor bestuur in de zorg”. Dat gaat vooraf aan de oratie van Kim Putters – ook bekend als lid van de Eerste Kamer namens de PvdA – die bij het instituut Beleid en Management Gezondheidszorg benoemd is tot bijzonder hoogleraar Management van Instellingen in de Gezondheidszorg. Hij volgtPauline Meurs op, die deze leerstoel twaalf jaar heeft bekleed en veel onderzoek heeft verricht naar bestuur, management en verantwoording in de zorg. Tijdens het symposium leidt zij de discussie tussen de verschillende panelleden: Herman Tjeenk Willink, Wim van den Donk, Cathy van Beek en Mirko Noordegraaf. Die laatste slaat wat mij betreft de spijker op zijn kop als hij in reactie op de inleidende lezing van Tjeenk Willink constateert dat het onzorgvuldig gebruik van allerlei generalisaties (“de politiek”, “de marktwerking”, “het publieke belang”) in relatie tot bestuur en sturing in de zorg kan leiden tot te gemakzuchtige conclusies. Ook bij mij klinkt in het verhaal van Tjeenk Willink – waarin vooral veel vraagtekens worden opgeworpen bij marktwerking, managementdenken en kwaliteitsmeting in de zorg – te veel nostalgie door naar een niet-bestaand verleden, waarin de dokter (en de notaris, en de ambtenaar, en de rechter) nog gewoon uit zichzelf handelde in het algemeen belang, zonder daarover verantwoording te hoeven afleggen…

Dat wil er bij mij niet in. De markt is verre van perfect en kan – dat is ook deze week weer bewezen in de financiële sector – alleen functioneren binnen een breder kader van maatschappelijke normen over fatsoen, professionele opvattingen over kwaliteit en een strikte handhaving van wetten en regels. Maar dat wil niet zeggen dat het marktmechanisme geen belangrijke rol kan vervullen bij het verdelen van schaarste – die is er altijd, zeker in de zorg – het belonen van goede prestaties en het stimuleren van innovatie. Om er toch maar een generalisatie tegen aan te gooien: in de zorg wordt nog altijd te veel naar de professional geluisterd en te weinig naar de burger.

Dan spreekt de invalshoek die Kim Putters kiest, die van het meervoudig besturen, mij veel meer aan. In zijn oratie ‘Besturen met duivelselastiek’ gaat Kim Putters in op de spanning tussen de onderscheiden domeinen van markt, overheid, medische professie en gemeenschap en de gevolgen daarvan voor het management en bestuur van zorginstellingen. De zorgbestuurder moet omgaan met die spanningen en er – met “duivelselastiek – voor zorg dragen dat de verschillende belangen van zorginstellingen, patiënten/cliënten, werknemers, professionals, kapitaalverschaffers, zorgverzekeraars, overheden en de politiek op een goede wijze worden gewogen. Een moeilijke opgave. Dat heeft consequenties voor de ruimte voor ondernemerschap en innovatiekracht in en door zorginstellingen, maar ook voor het vertrouwen in de bestuurders. In zijn oratie formuleert Kim Putters een onderzoeksagenda waarin de vraag naar de ruimte voor het meervoudig besturen en de daarbij behorende norm voor goed bestuur centraal staan. Ik ben zeer benieuwd naar de uitkomsten.

6 oktober 2009

Vandaag ben ik de hele dag in Putten voor een werkconferentie met cliënten en cliëntenorganisaties, zorgverzekeraars en zorgkantoren over de uitvoering van de AWBZ. In mijn openingsspeech geef ik aan waarom zorgverzekeraars de AWBZ voor eigen verzekerden willen uitvoeren. Wij denken dat we, met één aanspreekpunt voor de gehele verzekerde zorg, cure en care, meerwaarde kunnen bieden voor verzekerden, patiënten en cliënten. Veel zorg in de AWBZ is goed verzekerbaar en het verzekeren van zorg is ons vak. Voor de zorg waarvoor dit niet opgaat, willen wij als zorgverzekeraars landelijk of regionaal via collectieve afspraken borg staan voor een goede uitvoering van deze zorg.

Zorgverzekeraars willen een integraal zorgaanbod van care en cure aan de eigen klanten kunnen aanbieden. De huidige zorgkantoorconstructie belemmert een optimale uitvoering van de AWBZ. Voor de toekomstige uitvoering zoeken zorgverzekeraars aansluiting op het perspectief van de cliënt, bijvoorbeeld door persoonsvolgende bekostiging en zorg op maat. Met cliënten, gemeenten en aanbieders brengen zorgverzekeraars momenteel in kaart wat de meerwaarde is en welke afspraken er voor specifieke groepen cliënten kunnen worden gemaakt.

In een aantal workshops worden de knelpunten in de huidige AWBZ, verbeterpunten en de meerwaarde van een nieuwe uitvoering verkend. Rode draad hierbij is dat een dialoog tussen zorgverzekeraars en cliënten de belangrijkste voorwaarde is om tot goede zorg te komen die aansluit op de wensen en eisen van de cliënten. In de middag worden vanuit workshops verbeterplannen voor een aantal specifieke cliëntgroepen – mensen met dementie, (ouders van) kinderen met een verstandelijke handicap, mensen in de maatschappelijke opvang en CVA-patiënten –  ontwikkeld die aan een jury ter beoordeling werden voorgelegd.

De werkconferentie wordt afgesloten met een gesprek onder leiding van dagvoorzitter Henk Nies met Hadewych Cliteur (CG Raad), Wim van Minnen (CSO), Jan Coolen (NPCF) en Nicole Huppertz (VWS). De conclusie dat de werkconferentie een goede start is van een voortgezette dialoog wordt breed gedragen.

1 oktober 2009

Vanuit Zeist ga ik vandaag eerst heen en weer naar Houten voor een bijeenkomst van de jury voor “Het Beste Zorgidee 2009”. Zorgverzekeraar ONVZ stelt een prijs van 10.000 euro beschikbaar voor diegene die met het beste idee komt om de zorg te verbeteren. Samen met Niek Urbanus (juryvoorzitter) en Erno Kleijnenberg (voorzitter Raad van Bestuur ONVZ) selecteer ik uit ruim tweehonderd inzendingen een drietal nominaties. De prijsuitreiking is op 29 oktober.

Vervolgens naar Den Haag. In sociëteit De Witte ontvang ik uit handen van staatssecretaris Bussemaker het handboek “Zittend ziekenvervoer”. Dit handboek is onderdeel van vier handboeken ‘Professioneel aanbesteden contractvervoer”. Ook de andere vormen van contractvervoer komen aan bod: AWBZ-vervoer, Leerlingenvervoer, Regiotaxi, Valys en Wmo-vervoer. Deze handboeken en de bijbehorende website www.naarbetercontractvervoer.nl geven een handreiking ten behoeve van de inkoop van contractvervoer door verschillende partijen, waarbij de kwaliteit en het belang van de gebruiker centraal staan. Zorgverzekeraars Nederland is nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van de handboeken enjuicht het gebruik ervan bij de inkoop van het zittend ziekenvervoer dan ook toe.

30 september 2009

Vandaag start ik in Den Haag bij het wetenschappelijk instituut van het CDA. Samen met Damiet Klok van onze afdeling Communicatie spreek ik met Raymond Gradus en Evert Jan van Asselt over de ontwikkelingen in de (curatieve) gezondheidszorg en de toekomst van het zorgstelsel. Raymond is een oude bekende: we zijn allebei onze carrière begonnen op het ministerie van Financiën, bij de directie AFEP. En op weg naar de wintersport heb ik ooit zijn auto “total loss” gereden. Gelukkig was hij goed verzekerd…

In de middag ga ik naar Breukelen voor een overleg van de klankbordgroep van het onderzoeksprogramma Arbeid en Gezondheidszorg, uitgevoerd door  Plexus, TNO en de Universiteit van Maastricht. Boeiende materie: gezondheidszorg kan een essentiële bijdrage leveren aan de arbeidsparticipatie, door het voorkomen en verminderen van uitval door ziekteverzuim, door het mogelijk maken van een snelle reïntegratie en door het vitaal en productief houden van (oudere) werknemers – dat laatste is zeker in een tijd waarin iedereen langer moet doorwerken van groot belang. Toch lijkt die bijdrage nog niet op alle punten optimaal: de reguliere gezondheidszorg houdt nog lang niet altijd rekening met het perspectief van arbeid en participatie, waardoor ziekteverzuim en reintegratie onnodig lang kunnen duren. Is er sprake van systeemfalen? En wat is daar aan te doen? Op die vragen moet het, zeer breed en gedegen opgezette onderzoeksprogramma antwoord geven. In deze eerste klankbordgroep discussiëren we over de onderzoeksopzet en becommentariëren we de eerste resultaten. Ik ben benieuwd naar het vervolg.

29 september 2009

Deze dinsdag begint met een gezamenlijk ontbijt bij ZN, als start van een ochtendvullend programma. In deze ZN Verandert werksessie staan we met alle ZN medewerkers stil bij de uitvoering van het interne verandertraject. Er is het afgelopen jaar veel losgemaakt en in gang gezet: jaarplannen, de meerjarenvisie, projectmatig werken, competentiemanagement, coachend leidinggeven en nog veel meer. De kunst is om nu door te pakken: om de jaarplannen voor  2010 te laten aansluiten bij de strategische prioriteiten voor de branche en door te vertalen in individuele resultaatafspraken. Om op een aantal terreinen echt anders te gaan werken: proactief, klantgericht en resultaatgericht. En om dat op een goede manier aan te sturen vanuit de leidinggevenden in de organisatie. Iedereen binnen ZN moet daar zelf mee aan de slag. Het is goed om te merken dat er deze ochtend veel positieve geluiden èn concrete verbetertips loskomen. Daarnaast formuleert iedereen ook voor zichzelf een concrete actie in het kader van ZN Verandert. Mijn eigen voornemen: tenminste eenmaal per week een uurtje uittrekken om, los van alle afspraken in mijn agenda, bij medewerkers langs te lopen om te horen waar ze mee bezig zijn en wat ze bezighoudt. Als geheugensteuntje staat er een kaartje met “Pieter kom uit je kamer”op mijn bureau…

’s Middags ga ik naar Den Haag voor een vergadering van de Raad van Commissarissen van het CAK. Als commissaris is het mijn taak om toezicht te houden op het beleid van de directie en op de algemene gang van zaken van het CAK. Ik maak kennis met de twee nieuwe directieleden, Martijn Haalman en Erik van Tongeren, die samen met algemeen directeur Eric van den Brink de directie van het CAK vormen. Deze keer zijn aan het eind van de vergadering ook de unitmanagers van het CAK uitgenodigd, om informeel eens wat langer stil te staan bij de interne bedrijfsvoering en de processen om die te verbeteren. Het is een zeer open en plezierig overleg, dat eens te meer duidelijk maakt dat het CAK serieus bezig is om de effectiviteit en klantgerichtheid van de organisatie verder uit te bouwen.

23 september 2009

Na twee interne overleggen ga ik naar Den Haag voor een bestuurlijk overleg over de GGZ. Minister Klink geeft vertegenwoordigers van de branche – dat zijn er nogal wat in de GGZ, van de eerstelijnspsychologen en psychiaters tot “oude” en “nieuwe” GGZ-instellingen – een toelichting op zijn beleidsvoornemens voor volgend jaar. Belangrijker nog is dat ook verder vooruit wordt gekeken; in 2011 moet de, al jaren aangekondigde, liberalisering van de GGZ immers echt van de grond komen.. Het is van groot belang dat daarvoor snel een gemeenschappelijke planning wordt gemaakt, zodat we komend jaar stappen kunnen zetten.

’s Middags is in Tilburg het afscheid van Mike Leers als bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar CZ. Zo’n 600 genodigden zijn erbij.Sprekers roemen Mike vooral om zijn passie, om zijn grote kennis van zaken en de betekenis die hij heeft gehad voor de gehele gezondheidszorg, voor de stad Tilburg en uiteraard vooral voor CZ. ZN-Voorzitter Hans Wiegel bedankt hem voor zijn inzet voor en betrokkenheid bij ZN. Mike Leers laat zijn opvolger, Wim van de Meeren, een kerngezond bedrijf na en aan ons een aantal typisch Leersiaanse wijsheden: “fatsoen moet je doen, kwaliteit moet je doen en afrekenen moet je doen”. Wat dat laatste betreft: “de kunst is om de pijn in de bestaande situatie zo groot te maken, dat de angst om te veranderen erbij wegvalt”. De zorgwereld is gewaarschuwd….

22 september 2009

Na de wekelijkse medewerkers-briefing in het Grand Café staat het overleg van het beleids- en managementteam op het programma. Een volle agenda dit keer met onder meer; een presentatie van Maike Krommendijk, één van onze communicatie-adviseurs. Zij presenteert een programmatische aanpak van reputatiemanagement en gaat in op de vraag hoe wij als ZN samen met de leden kunnen werken aan verdere versterking de reputatie van de zorgverzekeringsbranche. Daarnaast geven Therèse de Bijl en Marleen Relouw een toelichting op de plannen voor een nieuwe website, die zal worden gecombineerd met een nieuw relatiebeheersysteem en een documentbeheersysteem.

In de loop van de middag ga ik naar Den Haag. Het is de vierde dinsdag van september, de dag waarop ZN elk jaar haar relatiebijeenkomst houdt – ook dit keer weer in sociëteit De Witte. Vandaag staat de relatiedag in het teken van de toekomst van de AWBZ. In zijn openingsspeech gaat ZN-voorzitter Hans Wiegel in op de uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars. Zorgkantoren werken – als concessiehouders van zorgverzekeraars – nu al aan verbetering van de AWBZ door de invoering van persoonsvolgende bekostiging, zorginkoop op kwaliteit en een cliëntgerichte uitvoering. Maar die uitvoering kan verder verbeteren als zorgverzekeraars per 2012 de AWBZ direct voor de eigen verzekerden gaan uitvoeren, door meer toegevoegde waarde en maatwerk te bieden en de samenhang tussen cure en care te versterken. Om ook in die nieuwe uitvoering de zorg voor kwetsbare groepen volledig te borgen, start een permanente dialoog met cliënten over de uitvoering van de AWBZ. In dat kader organiseert ZN op 6 oktober een werkconferentie waar zorgverzekeraars en cliëntenorganisaties gezamenlijk de meerwaarde voor de cliënt van uitvoering van zorgverzekeraars verkennen.

Staatssecretaris Bussemaker, eregast op de bijeenkomst, geeft in haar speech aan dat het “go” of “no go”besluit over de uitvoering van de AWBZ door de zorgverzekeraars straks drie maanden eerder genomen wordt. Geen grap – het besluit valt nu uiterlijk op 1 april 2010. Bussemaker geeft aanvoordelen te zien in een uitvoering van de AWBZ door de zorgverzekeraars, maar stelt ook twee absolute voorwaarden waaraan zorgverzekeraars moeten voldoen: een goede samenwerking tussen de verzekeraars en de gemeenten en de garantie van zorg voor de meest kwetsbare groepen. We gaan de komende maanden hard werken om die voorwaarden op een goede manier in te vullen.

Aan het einde van haar toespraak bedank ik de Staatsecretaris hartelijk voor haar komst. Namens ZN mag ik haar een toepasselijk cadeau aanbieden. Of eigenlijk twee, beide gemaakt bij Abrona in Zeist, een centrum voor dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking.  Het gaat om een agenda – voor 1 april wordt een belafspraak met Hans Wiegel genoteerd – en een fraaie schaal, die kwetsbaar en transparantie symboliseert.

17 september 2009

September is de tijd van borrels, relatiebijeenkomsten en congressen, en dit jaar is geen uitzondering. In het Okurahotel in Amsterdam is een grote groep “beslissers in de zorg” bij elkaar om te discussiëren over marktwerking, bezuinigingen, kwaliteit en goed bestuur tijdens het Nationaal Congres Gezondheidszorg. De dag begint voor mij met een “VIP-ontbijt” met Jacob Gelt Dekker, schrijver en (zorg)ondernemer.. Ik heb ooit zijn nierdialysecentrum in “Kura Holanda” op Curaçao bezocht en was toen erg onder de  indruk. Kwaliteit van zorg en klantgerichtheid in een plezierige omgeving kunnen elkaar versterken – dat is ook zijn boodschap van vandaag.

Het plenaire programma begint met een inleiding van Paul Schnabel, die – ik had niet anders verwacht – een genuanceerd en onderhoudend verhaal houdt over de toekomst van marktwerking in de zorg. Tijdens de lunch kom ik zelf aan de beurt, als gespreksleider bij een themadiscussie met het onderwerp: “Zorgverzekeraars helpen de zorg in Nederland te verbeteren door het belang van de consument (patiënt èn premiebetaler) centraal te stellen.” Die stelling krijgt verrassend brede steun.

In het afsluitende nationaal debat gezondheidszorg mag ik in discussie met Willem van der Ham (Orde Medisch Specialisten) en Wim Schellekens (Inspectie Gezondheidszorg), aan de hand van uitspraken van Rien Meijerink (per video). Wellicht ook weer verrassend zijn we het over veel dingen eens, van het belang van doorpakken op kwaliteitstransparantie tot de opvatting dat de overheid in de “governance”-discussie – zullen we dat voortaan gewoon “goed bestuur” noemen? – niet moet proberen voor alle eventualiteiten regelgeving te verzinnen.

15 september 2009

Op de derde dinsdag in september begin ik in Zeist met het wekelijkse Café Actueel, waarin ik de ZN-medewerkers bijpraat over de (uitgelekte) kabinetsplannen en de reactie van ZN daarop. Na de vergadering van het beleids- en managementteam ga ik weer terug naar Den Haag voor een tweetal overleggen op het ministerie van VWS. Het valt me op dat het centrum van de stad, ondanks alle veiligheidsmaatregelen, nog goed bereikbaar is. Met Marcelis Boereboom, directeur-generaal Langdurige Zorg, spreek ik over de toekomstige uitvoering van de Wet Tegemoetkoming Chronisch Zieken en Gehandicapten, die in de plaats komt van de fiscale regeling voor buitengewone uitgaven. De nieuwe regeling zal worden uitgevoerd door het CAK, maar zorgverzekeraars zijn – samen met bijvoorbeeld gemeenten en het indicatieorgaan CIZ – nauw betrokken als leveranciers van gegevens over zorggebruik. We voeren een constructief gesprek over een aantal zaken die daarbij om de hoek komt kijken. Aansluitend heb in een overleg met Arnold Moerkamp, waarnemend directeur-generaal Curatieve Zorg. We nemen een hele lijst met bespreekpunten door, waaronder de uitwerking van een aantal beleidsmaatrelen uit de VWS-begroting.  

Die begroting bevat weinig verrassingen. Al eerder was bekend dat de Minister maatregelen neemt om de enorme overschrijding op de uitgaven aan medisch specialisten terug te brengen: 375 miljoen euro met ingang van 2010. ZN blijft dat te weinig vinden: omdat hier sprake is van een systeemfout met vergaande gevolgen moet de gehele overschrijding worden teruggehaald, ook het geld dat in 2008 en 2009 te veel is betaald. VWS neemt ook maatregelen om het probleem van de “zelfverwijzers” bij ziekenhuizen aan te pakken: daarbij gaat het om mensen die zonder verwijzing vanuit de eerstelijn, en zonder acute noodzaak, bij de eerste hulp of de polikliniek terechtkomen. Op zichzelf is dat een goede gedachte, maar het is wel de vraag wie een en ander gaat controleren: alleen de arts kan immers vaststellen of er sprake is van acute noodzaak. ZN heeft daarnaast serieuze twijfel bij de geraamde opbrengst van 117 miljoen euro. En zo zijn er nog wel een paar vraagtekens bij de aangekondigde maatregelen te zetten. De reactie van ZN op de begroting van VWS kunt u lezen in ons persbericht.

Na de gesprekken bij VWS loop ik naar perscentrum Nieuwspoort, waar ik me door een haag van fotografen en belangstellenden heen moet worstelen. De traditionele receptie van VNO/NCW op Prinsjesdag is als vanouds goed bezocht. Ik zie tal van bekenden en wissel de eerste reacties op de kabinetsplannen uit.

10 september 2009

Deze dag begint met een overleg van de projectgroep ZN Verandert. Daarin nemen we de stand van zaken van de diverse projecten door en bespreken we het programma voor de medewerkersbijeenkomst die op 29 september wordt gehouden. Het interne verandertraject, 'Samenwerken voor Zichtbaar Resultaat', ligt goed op schema; de kunst is nu om alle veranderingen ook echt te laten 'landen' in (de cultuur van) de organisatie.

Aansluitend heb ik het wekelijks overleg met Wout Dekker, manager van de afdeling Communicatie, waarin we de communicatie rondom Prinsjesdag doornemen.

Vervolgens ga ik naar Utrecht voor een lunchbespreking met Cathy van de Beek, lid van de Raad van Bestuur bij de NZa. Periodiek bespreken we, op informele basis, een aantal actuele zaken door.

De dag eindigt met de ZN Verandert nazomerborrel. Onder het genot van een hapje en een drankje is het goed te horen dat veel collega’s positief zijn over het verandertraject en de tot nu behaalde resultaten.

7 september 2009

Vandaag ben ik met het gehele beleids- en managementteam van ZN “de hei op” voor een training adviesvaardigheden. Die hei is in dit geval de bosrijke omgeving van Hotel Oud London in Zeist. Wij gaan onder leiding van Erik de Vries aan de slag met de diverse fasen in het adviesproces, de adviesrollen en reageren op weerstand. We oefenen met een acteur voor de camera. Heel leuk voor de collega’s en soms iets minder voor de proefkonijnen. Deze training vormt de basis voor de cursus die in het najaar gegeven wordt aan alle beleidsadviseurs van ZN, dus we eindigen met een aantal tips en verbeterpunten om het vervolg nog scherper te krijgen.

30 augustus – 2 september 2009

Het jaarlijkse Unisys congres voor vertegenwoordigers van Nederlandse financiële instellingen, overheid en bedrijfsleven in Saint Paul de Vence heeft dit keer als thema “Ondernemen – Vertrouwen als fundering.” Het is mijn eerste kennismaking met dit gezelschap, nadat ik al een aantal keren het zorgverzekeraarscongres – dat traditioneel in mei wordt gehouden – heb bijgewoond. Onder voorzitterschap van Annemarie Jorritsma wordt gediscussieerd over (de gevolgen van) de huidige financiële en economische crisis en de rol van vertrouwen daarbij.  Een actueel thema, met goede sprekers en boeiende discussies – waar ik helaas weinig over kan zeggen, want er gelden “Chatham rules”: niets van het besprokene zal tot personen herleidbaar naar buiten worden gebracht.

Waar ik wel iets over kan zeggen, is over de rol van vertrouwen in de zorgsector. Die rol is cruciaal, maar tegelijkertijd kunnen we constateren dat aan dat vertrouwen vaak nog het nodige schort. In de brief “Ruimte en rekenschap voor zorg en ondersteuning” – die op 10 september in de Tweede Kamer wordt besproken – komen de minister en staatssecretaris van VWS met een reeks maatregelen om de publieke belangen in de zorg te waarborgen. Nu is het zeker zo dat de “governance” in de zorgsector op een aantal punten moet verbeteren – denk bijvoorbeeld aan de verhoudingen binnen het ziekenhuis, waar medisch specialisten soms volledig hun eigen gang kunnen gaan – maar wat opvalt is dat de remedie daarvoor vrijwel uitsluitend wordt gezocht  in extra regelgeving vanuit de overheid. Doel van de stelselherziening in de zorg was nu juist om meer, en heldere, verantwoordelijkheden te leggen bij patiënten en consumenten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Volgens ZN moet vertrouwen in plaats van wantrouwen het uitgangspunt zijn bij het garanderen van kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid in de zorg.

Een voorbeeld hiervan vormt de samenwerking tussen zorgaanbieders (zoals ziekenhuizen) en zorgverzekeraars. Naar de mening van ZN kunnen dergelijke vormen van “verticale integratie”, onder de randvoorwaarden die nu al in wet- en regelgeving zijn vastgelegd, een positieve bijdrage leveren aan kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid in de zorg. Vanuit de politiek worden vragen gesteld bij de “rolvermenging” of “dubbele pet” die daarvan het gevolg zou zijn: omdat de zorgverzekeraar is aangewezen als inkoper van zorg, zou hij geen enkele belang moeten hebben bij de levering ervan. Dat nu is een tragisch misverstand. In de bekende “zorgdriehoek” van burger, zorgaanbieder en zorgverzekeraar heeft iedereen een dubbele pet. De burger is verzekerde en zorggebruiker tegelijk: als verzekerde wil hij een lage premie, maar als zorggebruiker wil hij zorg tot elke prijs (“moral hazard”). De zorgaanbieder is een zakelijke “zorgverkoper” richting de verzekeraar, maar naar de patiënt toe heeft hij een prikkel om zoveel mogelijk zorg aan te bieden (“supply induced demand”).En de verzekeraar? Die is zorginkoper en polisverkoper, maar onder die twee petten vallen de publieke belangen samen: namelijk, het inkopen en verkopen van goede zorg tegen een redelijke prijs. En net als een supermarkt naast merkartikelen ook eigen huismerken in het schap zet, kan een zorgverzekeraar ervoor kiezen om structureel samen te werken met, of te participeren in, bepaalde zorgaanbieders – in het belang van kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.

27 augustus 2009

Met een aantal directieleden ga ik vandaag naar Duizel, vlak bij Eersel in de provincie Brabant. Wij bezoeken hier Lunet zorg, een instelling die  zorg en ondersteuning biedt aan mensen van alle leeftijden met een beperking: van wonen tot werk, van dagbesteding tot vrije tijd, van 24-uurs intensieve zorg tot beperkte of incidentele ondersteuning. De dienstverlening van Lunet zorg richt zich op de individuele vraag van de cliënt. De cliënt heeft keuzevrijheid en behoud daarmee de regie over zijn eigen leven. Wij worden hartelijk ontvangen door Jopie Nooren, nu voorzitter van de raad van bestuur van Lunet maar in het verleden onder meer manager bij ZN en directeur van brancheorganisatie VGN. We bespreken een aantal ontwikkelingen in het beleid, zoals de introductie van zorgzwaartepakketten, in relatie tot de praktijk en de mogelijkheden van cliënten om zelf te kiezen. De rondleiding over het terrein, met een bezoek aan een woonlocatie voor cliënten met complexe zorg, is indrukwekkend. Daarna bezoeken we ook nog een dagbestedingscentrum. In beide gevallen is het heel mooi om te zien hoe professionals bezig zijn om mensen zo goed mogelijk te ondersteunen in het vormgeven van hun eigen leven, met volledig respect voor de individuele mogelijkheden, wensen en beperkingen.

24 augustus 2009

Vandaag staat de maandelijkse ZN-bestuursvergadering op het programma. Het is de laatste bestuursvergadering van Mike Leers, die per 1 september terugtreedt als bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar CZ. Omdat hij het langstzittende ZN-bestuurslid is mag hij – bij afwezigheid van voorzitter en vice-voorzitter – vandaag ook de vergadering leiden. We bespreken de meerjarenvisie van ZN voor de periode 2009-2012. De meerjarenvisie geeft de kaders aan voor de beleidsmatige keuzes van ZN en benoemt de strategische prioriteiten voor de zorgverzekeraarsbranche. We komen daar binnenkort ook mee naar buiten. Daarnaast staat onder meer de interne overlegstructuur van ZN op de agenda. Aan het eind van de vergadering spreekt Roger van Boxtel namens het ZN-bestuur zijn dank en waardering uit voor de rol die Mike Leers de afgelopen jaren  in de zorgverzekeringsbranche heeft gespeeld.

’s Avonds heeft Mike Leers  de directie en een aantal medewerkers van ZN uitgenodigd voor een afscheidsetentje bij restaurant Hermitage in Zeist. Een bijzonder initiatief, dat wel aangeeft hoezeer Mike Leers  zijn betrokkenheid bij ZN ook altijd in persoonlijke contacten met medewerkers heeft vertaald. Namens het ZN-bureau bedank ik hem voor zijn inspanningen voor de gehele branche, en voor ZN in het bijzonder. We zullen zijn passie en inhoudelijke betrokkenheid missen.

20 augustus 2009

De dag begint met een tweetal interviews voor de radio. BNR Nieuwsradio belt volgens afspraak om half acht ’s ochtends thuis, naar aanleiding van de brief van ZN-voorzitter Wiegel aan Minister Klink over het te veel betaalde honorarium aan medisch specialisten. Op dat moment heb ik Radio 1 al aan de (andere) lijn, in reactie op het krantenartikel dat het Financieel Dagblad die ochtend heeft geplaatst. Ik sta eerst BNR te woord en beantwoord vervolgens de vragen van Radio 1.

Mijn boodschap is eenvoudig: het is gewoonweg niet acceptabel, zeker niet in deze financieel moeilijke tijden, dat door een systeemfout in de declaratiesystematiek van ziekenhuizen in twee jaar tijd een miljard euro te veel wordt betaald aan medisch specialisten. Dat geld – zo’n 80 à 90 euro per premiebetaler – moet terug. De overheid heeft aangekondigd om vanaf 2010 maatregelen te nemen, maar dat is onvoldoende: zorgverzekeraars vinden dat ook het geld dat in 2008 en 2009 te veel is betaald, moet worden verrekend. Als er daarbij discussie is over de precieze hoogte van het bedrag – uit declaratiecijfers van zorgverzekeraars blijkt dat het om ruim 600 miljoen euro per jaar gaat, volgens de Orde van Medisch Specialisten gaat het om een veel kleiner, maar nog steeds aanzienlijk bedrag – dan moet onafhankelijk onderzoek uitwijzen om hoeveel het gaat. Maar het teveel betaalde geld moet terug. Het onderwerp blijft de hele dag in het nieuws; ZN beantwoordt de nodige persvragen en brengt ook een nieuwsbericht  uit.

Intussen gaat het gewone werk door, er staan drie overleggen met externe bezoekers op het programma. Eerst ontvang ik de heren Schütte en Lassche, die in opdracht van GGD-Nederland een scenario-analyse doen naar de ontwikkeling van de (openbare) gezondheidszorg op de langere termijn. Daarna komt Niek Bos van de Nederlandse Herverzekeringsmaatschappij voor Terrorismeschaden (NHT), waar ik namens ZN lid van de raad van commissarissen ben. De NHT is in 2003 opgericht en er nemen ruim 200 verzekeringsmaatschappijen aan deel. De NHT verleent herverzekeringsdekking aan verzekeraars bij de afhandeling van claims als gevolg van terrorisme. Wij bespreken een aantal zaken die betrekking hebben op de financiering van de NHT. Direct na dit bezoek ontvang ik PvdA-kamerlid  Eelke van der Veen en zijn persoonlijke medewerker Wimar Bolhuis. We bespreken een aantal actuele dossiers, waaronder de honoraria van medisch specialisten – Eelke heeft vanochtend, ook op Radio 1, de oproep van ZN aan Minister Klink gesteund.

18 augustus 2009

In het eerste “Grand Café” na de zomer informeer ik de ZN medewerkers over de actualiteiten. We bespreken natuurlijk de grieppandemie maar kijken ook vooruit naar verschillende onderwerpen die volgende week bij de bestuursvergadering aan de orde zullen komen. Aansluitend hebben we het wekelijks overleg van het beleids- en managementteam.

Tijdens de lunch ontvang ik Diana Monissen, tot voor kort directeur-generaal curatieve zorg bij VWS en vanaf 1 september de nieuwe voorzitter van de raad van bestuur van De Friesland Zorgverzekeraar. In die hoedanigheid wordt zij ook bestuurslid van Zorgverzekeraars Nederland. We bespreken de samenwerking in het ZN-bestuur en staan stil bij een aantal actuele dossiers, zoals de risicoverevening, de functionele bekostiging van de eerste lijn en de toekomstige uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars.

Aan het eind van de middag ga ik naar Diemen voor een directieoverleg bij het College van Zorgverzekeringen. Als ZN-directie bespreken we met de voltallige raad van bestuur van CVZ een aantal zaken die beide organisaties raken, zoals – alweer – de toekomst van de AWBZ, de nieuwe wanbetalersregeling en de uitvoering van de risicoverevening.

13/14 augustus 2009

Deze eerste week na de vakantie biedt een goede gelegenheid om, los van alle beleidshectiek, met verschillende mensen (nader) kennis te maken. Dinsdag spreken we als ZN-directie, samen met voorzitter Hans Wiegel, met Wim van der Meeren, die per 1 september Mike Leers opvolgt als bestuursvoorzitter van CZ Zorgverzekeraar. Wim is nu nog lid van de Raad van Bestuur van het St. Elisabethziekenhuis in Tilburg; ik ken hem van de zorginnovatiereis naar Japan, waar we samen onder meer de Toyotafabrieken bezocht hebben. Het is een zeer plezierig gesprek, waarin van onze kant wordt toegelicht wat Wim te wachten staat als hij straks tot het ZN-bestuur toetreedt.

Donderdag maken Tony Lamping en ik kennis met Floris Italianer, die net begonnen is als directeur van de Stichting DBC-Onderhoud. We wisselen onze ervaringen met de zorgsector uit en bespreken de raakpunten en samenwerking tussen onze beide organisaties. En vrijdag spreek ik met Marjolein de Jong, directeur a.i. van Veroz, platform van verenigde ondernemers in de zorg. Veroz wil - op het thema verantwoord ondernemerschap - met één stem spreken namens de aanbieders van zorgproducten en –diensten en richt zich daarbij op aanbieders die direct contact hebben met patiënten. Aangesloten is een aantal organisaties van zorgaanbieders, zoals de KNMP, KNGF en de Orde van Medisch Specialisten. Ik geef aan het initiatief interessant te vinden en graag afspraken te willen maken over samenwerking in de toekomst – ook bij zorgverzekeraars is er vaak behoefte aan een platform om met zorgaanbieders te kunnen spreken over de weg naar meer ruimte voor ondernemerschap in de zorg.

11/12 augustus 2009

Vandaag staan we in het beleids- en managementteam onder meer stil bij de voorbereidingen van ZN op de grieppandemie. Zorgverzekeraars hebben maar een beperkte rol bij de aanpak van de griep; het initiatief ligt vooral bij de overheid en uiteraard de zorgaanbieders, met name huisartsen en apothekers. Maar het is wel van belang dat verzekeraars hun klanten goed voorlichten en ook bij vragen vanuit de media een heldere boodschap kunnen overbrengen. Vandaag gaat het over de voorbereidingen binnen de eigen ZN organisatie: ook wij kunnen, als werkgever, met grootschalig ziekteverzuim te maken krijgen en dienen ons daarop voor te bereiden. Het draaiboek dat hiervoor door het ministerie van VWS is opgesteld wordt systematisch langsgelopen.

De volgende dag komt het Slotervaartziekenhuis met het bericht dat een speciale grieppoli is geopend om verontruste mensen snel te kunnen testen op het nieuwe griepvirus. In antwoord op vragen vanuit de media geeft ZN aan dat het hierbij niet gaat om zorg die is verzekerd vanuit de basisverzekering: de Zorgverzekeringswet geeft aan dat in dit soort gevallen – bij niet-spoedeisende medisch-specialistische zorg – een verwijzing van de huisarts (of een andere eerstelijnsverwijzer) nodig is om voor vergoeding in aanmerking te komen. Het is ook niet in het belang van de volksgezondheid: door overheid en zorgverleners zijn juist landelijke afspraken gemaakt over hoe om te gaan met de nieuwe grieppatiënten. Uitgangspunt daarbij is dat de patiënt bij mogelijke griepverschijnselen moet bellen naar de huisarts, juist om verdere besmetting via wachtkamers te voorkomen. Deze lijn wordt in de rest van de week – het is komkommertijd, dus de discussie over de grieppoli blijft nog een paar dagen voortwoeden – nog eens helder bevestigd door het RIVM en het ministerie van VWS.

10 augustus 2009

Op maandag ga ik weer aan het werk na een prima vakantie in Italië. Het is nog relatief rustig: ik heb de hele week geen afspraken buiten de deur en ook het woon-werkverkeer tussen Den Haag en Zeist verloopt vlotjes. Dat is maar goed ook, want mijn chauffeur, René van Veldhuizen, belt ’s ochtends vroeg met het heuglijke bericht dat bij zijn vrouw de bevalling is begonnen. Hij meldt zich voor een paar dagen af en is inmiddels vader van een prachtige tweede dochter, Amber. Van harte gefeliciteerd!

Natuurlijk wordt er ook gewoon gewerkt. In het wekelijkse directieoverleg bespreken we de actualiteiten en de lijn van de stukken die deze week uitgaan voor de komende bestuursvergadering van ZN. Vervolgens begin ik aan de vakantiepost en mail; aan het eind van de middag ben ik weer helemaal bij.

17 juli 2009

In verband met de zomervakantieperiode stopt dit weblog tot half augustus: de komende periode ga ik uitrusten, ontspannen en me weer opladen voor een nieuw seizoen. Ik wens iedereen die er eveneens tussenuit gaat een hele fijne vakantie.

16 juli 2009

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is een belangrijke partner voor ZN. Zorgverzekeraars en gemeenten komen elkaar tegen op de raakvlakken van verschillende verzekeringsstelsels. Denk hierbij aan AWBZ en het stelsel Zorgverzekering met  het gemeentelijke domein van wonen, welzijn en zorg (waaronder de openbare gezondheidszorg en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning). Samen met Paul van Rooij spreek ik met Sandra Korthuis, lid van de directieraad bij de VNG  en Bob van der Meijden, projectleider Wmo. We bekijken hoe we de samenwerking tussen zorgverzekeraars en gemeenten meer gestructureerd vorm kunnen geven en wat voor afspraken we daarover in de toekomst zouden kunnen maken – met name ook in relatie tot de voorziene uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars voor eigen verzekerden.

In de middag volgt de Bestuurscommissie Zorg waar we in drie uur vergaderen een veelheid van onderwerpen doornemen, van de plannen voor de oprichting van een nationaal kinderoncologisch centrum tot de ontwikkelingen op het terrein van de functionele bekostiging van de eerste lijn. Daarna haast ik me naar het afscheid van Jan Willem Schouten (arts bij ZN) die zijn vertrek viert met een tennistoernooi in Zeist. Het is prachtig weer en er wordt fanatiek getennist. Samen met ZN-directiesecretaris Sytske de Vries dubbel ik tegen Jan Willem en zijn vrouw Ink; het lukt ons net niet om hem te laten winnen…

14 juli 2009

Ik ga op bezoek bij Gerard Stark, directeur  van zorgverzekeraar AZVZ, het oude Algemeen Ziekenfonds  voor Zeelieden. De AZVZ is in aantallen verzekerden  het  kleinste lid van ZN en opereert bij uitstek in een  ‘nichemarkt’ . De AZVZ richt zich primair op de zeevarenden in Nederland, medewerkers van maritieme bedrijven en hun gezinnen. Dat gebeurt in het kader van een veel bredere dienstverlening voor dezelfde doelgroep onder de vlag van de Stichting Scheepvaart, waaronder bijvoorbeeld ook de bedrijfspensioenfondsen voor de koopvaardij en de zeevisserij vallen.  We spreken over de onderlinge samenwerking en de dienstverlening vanuit ZN en verkennen de mogelijkheden om de AZVZ op een aantal punten nauwer bij de besluitvorming in de vereniging te betrekken.

13 juli 2009

Het blijft opvallend dat het Nederlandse zorgstelsel in het buitenland vrijwel onverdeeld op positieve belangstelling kan rekenen. Vandaag ontvangt ZN een delegatie uit Australië (Medibank, de grootste particuliere zorgverzekeraar) en Nieuw-Zeeland (Southern Cross Health Care). Samen met Jan Veerkamp  geef ik een toelichting op de  gang van zaken sinds de stelselherziening in 2006. Met name in Australië wordt op dit moment ook discussie gevoerd over een nieuw zorgstelsel  en het valt me op dat de delegatieleden goed beslagen ten ijs komen en zich al terdege in het Nederlandse systeem hebben verdiept. Na anderhalf uur behoorlijk inhoudelijk doorpraten nemen we afscheid met het uitwisselen van visitekaartjes voor als we eens in de buurt zijn…

9 juli 2009

De doelmatigheid van de gezondheidszorg – hoe kan het beter en/of goedkoper – is een thema dat velen bezighoudt. Ook het ministerie van VWS, dat vandaag een expertmeeting over dit onderwerp organiseert. Onder leiding van Feite Hofman, plaatsvervangend directeur MEVA – een plek waar ik zelf ook vroeger heb gewerkt – discussiëren we met een aantal stakeholders en experts over vragen als hoe zorginkopers de doelmatigheid kunnen verbeteren en of de prikkels in het systeem wel de goede kant op staan. Ik geef aan dat zorginkoop meer en meer bijdraagt aan vergroting van doelmatigheid, maar dat in de toekomst nog wel vervolgstappen nodig zijn: toetsbaarheid van kwaliteit en veel meer ruimte in de bekostiging – waaronder de mogelijkheid om niet voor zorg, maar voor gezondheidswinst te betalen – zijn nodig om de zorg de komende jaren verder te verbeteren.

Omdat ik helaas niet op twee plekken tegelijk kan zijn mis ik het afscheid van Cor van Muilwijk, de documentalist van ZN. Na 24 jaar gewerkt te hebben bij ZN en zijn voorgangers gaat hij genieten van de VUT. Vanaf deze plek bedank ik hem voor zijn inzet alle jaren en wens ik hem alle goeds voor de toekomst. Zelf ga ik naar een ander afscheid, namelijk dat van Diana Monissen. Zij verlaat VWS en wordt de nieuwe voorzitter van de raad van bestuur van De Friesland Zorgverzekeraar – en als zodanig ook bestuurslid van Zorgverzekeraars Nederland. Haar afscheid is in stijl: een inhoudelijk debat over kwaliteit, klantgerichtheid en governance, met bestuurders in de zorg die bevlogenheid combineren met resultaatgerichtheid – net als Diana zelf.

8 juli 2009

Vandaag heb ik een beetje het heen en weer. ’s Ochtends ga ik van mijn woonplaats Den Haag naar Zeist, voor een aantal overleggen bij ZN en een interview voor het interne personeelsblad, FlitZN. Daarna terug naar Den Haag, voor een bestuurlijk overleg met minister Klink over de risicoverevening. En vervolgens weer terug naar Zeist, waar in hotel-restaurant Figi een “diner pensant” plaatsvindt met de besturen van het Revalidatiefonds – waar ik deel van uitmaak – en het Fonds Verstandelijk Gehandicapten. De beide fondsen hebben het voornemen om structureel te gaan samenwerken om zo organisatorisch sterker te staan. Onder leiding van Bert Groen, voorzitter van het FVG, discussiëren we over de voor- en nadelen van samenwerking. Inleiders zijn Theo van Loon en Mechteld van den Beld, directeuren van respectievelijk het FVG en het Revalidatiefonds, Wim Kok, ambassadeur van het Revalidatiefonds en Joop van Londen, voorzitter van het Revalidatiefonds. Het is een plezierig gesprek, waarbij duidelijk wordt dat er veel onderlinge raakvlakken zijn, gebaseerd op de gemeenschappelijke missie om mensen met een beperking te laten meedoen in de samenleving. Tegelijkertijd is het ook van belang om oog te houden voor de verschillen: beide fondsen hebben een (bijna) vijftigjarige geschieden is en zijn ieder op hun eigen wijze geworteld in de samenleving, met verschillende “achterbannen” en donateuren. Het is essentieel dat de doelstelling en de projecten van beide fondsen in de toekomst concreet herkenbaar blijven.  En met dat besef keer ik aan het eind van de avond weer terug naar Den Haag.

6 juli 2009

Tijdens de laatste bestuursvergadering voor de zomervakantie staan er weer veel punten op de agenda. Ik presenteer de hoofdlijnen van het meerjarenbeleidsplan 2009-2012: “ZN kiest voor kansen”. Dit plan benoemt de strategische prioriteiten voor de zorgverzekeringsbranche en geeft daarmee de kaders aan voor de beleidsmatige keuzes van ZN. Het bestuur gaat akkoord met de hoofdlijnen van het plan en benadrukt daarbij het belang van heldere keuzes. Uitvoering AWBZ, de invoering van een nieuwe productstructuur voor de ziekenhuizen (DOT), risicoverevening, controle en fraudebeheersing, en reputatie zorgverzekeringsbranche zijn thema’s die nu al projectmatig worden opgepakt. Andere onderwerpen zullen pas later actueel worden, bijvoorbeeld in relatie tot de volgende kabinetsformatie. Het beleidsplan sluit goed aan bij de resultaten van het door ZN gehouden ledentevredenheidsonderzoek, die ook aan het bestuur worden gepresenteerd. Zorgverzekeraars zijn tevreden over de dienstverlening van ZN, maar zien nog wel mogelijkheden om de gezamenlijke lobby te verbeteren en te versterken – waarbij een gezamenlijke toekomstvisie een belangrijke rol kan spelen.

3 juli 2009

Deze vrijdag is voor het jaarlijkse personeelsuitje van ZN. De ochtend nog werken en rond lunchtijd met zijn allen erop uit – op de Solex! Zo’n vijftig fietsen met hulpmotor, plus drie Lelijke Eenden, zijn gehuurd om de Utrechtse Heuvelrug te verkennen. Hoewel de stiltegebieden vandaag iets minder stil zijn, is het genieten geblazen, van de omgeving en het mooie weer – de aangekondigde hoosbuien trekken vandaag aan ons voorbij. Lekke banden en motorproblemen worden manmoedig het hoofd geboden en de onderlinge solidariteit is groot. Via een tussenstop in Doorn eindigen we na zo’n 50 kilometer brommen in Leusden. Met een prima barbecue tot slot is het een heel geslaagde dag.

2 juli 2009

Ik start vandaag in Den Haag. Op het Ministerie van VWS is een bijeenkomst waarin Marie-Jeanne Schiffelers van USBO Advies terugkoppelt over het stakeholdersonderzoek dat in opdracht van VWS is verricht. Vervolgens discussiëren we onder leiding van secretaris-generaal Geert van Maanen over de vraag hoe een aantal zaken zou kunnen verbeteren. Vanuit de aanwezige “veldpartijen” wordt vooral het belang van een consistente visie benadrukt: het beleid heeft nu nog te vaak een “ad hoc” karakter, waardoor er wel veel overleg plaatsvindt maar onduidelijk blijft waar het nu heen gaat – en de uitvoerbaarheid meestal ook in de knel komt. Zeer herkenbaar, en tegelijkertijd: makkelijker gezegd dan gedaan. De zorg blijft een complex veld dat ongekend veel aandacht krijgt van politiek en media. Het vergt nogal wat stuurmanskunst om daar een vaste koers te houden….

30 juni 2009

Vandaag presenteer ik aan de ZN-medewerkers in het wekelijkse Grand Café de hoofdlijnen van het beleidsplan 2009-2012. Vanuit een samenhangend visie die voortkomt uit de missie van ZN en de basiswaarden van de zorgverzekeringsbranche formuleert het plan een aantal grote beleidslijnen voor de komende jaren. Het is een soort “sneak preview”, want pas op 6 juli wordt hetzelfde verhaal gepresenteerd aan het ZN-bestuur. De bedoeling is dan om het meerjarenbeleidsplan in de bestuursvergadering van augustus definitief vast te stellen. De medewerkers van ZN zijn in elk geval enthousiast.

In de middag ga ik naar Den Haag. Eerst naar VWS voor een bestuurlijk overleg met Minister Klink over de risicoverevening – maar helaas, omdat een wetsbehandeling in de Eerste Kamer langer duurt dan voorzien moet het overleg uiteindelijk een week worden verplaatst. Geen probleem: het is prachtig weer, dus de ZN-delegatie strijkt neer op het Plein om een biertje te drinken. Vervolgens wandel ik naar sociëteit De Witte voor het afscheid van Bernard ter Haar, directeur Financiële Markten van het ministerie van Financiën. Hij begint op 1 juli als Directeur-Generaal Milieu bij het Ministerie van VROM. Bernard is recent bekend geworden als de architect van het crisismanagementbeleid voor de financiële sector, dat begon met de overname van delen van Fortis en ABN Amro door de Nederlandse staat. Ik ken hem nog uit mijn eigen tijd bij Financiën: hij was hoofd Internationale Zaken toen ik als medewerker op die afdeling werkte. De afscheidsreceptie is bijzonder goed bezocht: veel bekenden uit de ambtelijke èn de financiële wereld.

25 juni 2009

In de ochtend zit ik de vergadering voor van de bestuurscommissie Verzekeringen. Marieke Smit van Vektis geeft het product Inkoopindicatoren Ziekenhuiszorg, dat zorgverzekeraars inzicht geeft in de prestaties in een bepaalde instelling (ziekenhuis of ZBC), gespiegeld aan een landelijke benchmark. Vervolgens een volle agenda met onder andere risicoverevening, wanbetalers, fraudebeheersing en de overstapservice.

De middag gebruik ik om de lijnen met betrekking tot de meerjarenvisie van ZN nader uit te werken en op papier te zetten. En om zes uur ga ik naar het ZN restaurant dat voor deze keer is omgetoverd in een culinair paleis. Vanavond vindt namelijk het Walking Dinner plaats. De restaurants Bilderberg Kasteel ’t Kerckebosch, First, Koksgasten, Bistro Chef, Kraaybekerhof en de bedrijven Slagerij Witteveen, Slijterij Hans van Vugt, Trattoria La Collina, Bakkerij Stam, De Louw & Verschuur Wijnprofessionals, Lunick Horecaverhuur en Dijn & DieZijn verzorgen geheel belangenloos zeven (kleine) gangen compleet met aperitief, amuses, wijn, fris en koffie toe. Ook de aankleding van ons restaurant is door hen verzorgd. De opbrengst van deze avond gaat geheel naar A Sister’s Hope, een organisatie die geld beschikbaar stelt voor borstkankeronderzoek. Op 10 en 11 oktober zal het ZN-team (ZN Walking) gesponsord deelnemen aan A Sister’s Hope 60 K Walk – 60 kilometer lopen voor borstonderzoek, dus. Om zeven uur begint het diner en dat is een groot succes. Het is geweldig om te zien hoe de verschillende chefs – die nooit eerder een keuken met elkaar hadden gedeeld – samenwerken in het kader van het goede doel en ons een reeks lekkere gerechten voorschotelen, van crostini met auberginemousse tot zeebaars en succade van kalfvlees. Eveneens leuk om te zien is dat de dames die meedoen aan ZN Walking, overdag nog druk aan het vergaderen waren en nu als volleerde serveersters in roze outfit de bediening verzorgen. Het weer helpt ook mee: het is de warmste avond van het jaar, dus we eten heerlijk buiten op het terras, onder pianobegeleiding. Iedereen gaat dus met een goed gevoel naar huis, en niet alleen vanwege het goede doel…

24 juni 2009

Vandaag een hele dag in Zeist. In de ochtend is er een themamiddag gepland voor het beleids- en managementteam over de meerjarenvisie en de public affairs –strategie van ZN.  Public affairs (PA) schijnt inmiddels een ingeburgerd begrip te zijn, maar ik blijf er moeite mee houden en ik blijk niet de enige: Tony Lamping merkt op dat in de medische wereld PA meestal wordt geassocieerd met het mortuarium. Als we toch Engelse termen willen gebruiken, wat is er mis met de ouderwetse lobby?

We beginnen met een discussie over de meerjarenvisie van ZN, die we binnenkort aan het bestuur willen presenteren. Aan de hand van een aantal overkoepelende beleidslijnen (versterking reputatie, bestendiging verzekeringsstelsel, ruimte voor zorginkoop, efficiënte uitvoering en reductie financiële onzekerheden) verkennen we de prioriteiten in lobby en dienstverlening van ZN voor de periode 2009-2012. Vervolgens gaat Damiet Klok,  PA-adviseur bij de afdeling Communicatie, nader in op de vraag hoe  de lobby van ZN.de komende tijd verder verbeterd kan worden. U gaat nog van ons horen…

18 juni 2009

’s Ochtends start ik in Den Haag voor een gesprek met Bert Kreemers en Sasvita Baldewsing van de RVZ. Zij willen graag weten hoe, gezien vanuit ZN als één van de stakeholders, de politiek-bestuurlijke gevoeligheid bij de RVZ verder kan verbeteren. Volgens mij gaat er op dat terrein al heel veel goed: zeker de afgelopen twee jaar heeft de RVZ een aantal goed getimede adviezen naar buiten gebracht, die vervolgens ook een rol hebben gespeeld in het politieke en maatschappelijke debat. Er zijn natuurlijk altijd verbeterpunten, maar mijn indruk is dat de RVZ meestal een goed oog heeft voor wat er in het zorgveld speelt. Ook dit weblog blijkt er te worden gelezen….

In de middag ga ik naar het Okura hotel in Amsterdam voor de Nationale conferentie Verpleging, Verzorging en Thuiszorg, georganiseerd door European Business Studies in samenwerking met  Actiz. In een forum met Iris van Bennekom (VWS), Atie Schipaanboord (NPCF), Martijn Laterveer (LOC) en Sandra Korthuis (VNG) mag ik ingaan op de rol van de zorgverzekeraars bij de inkoop van (langdurige) zorg. Afstemming met gemeenten is daarbij een belangrijk thema: in het kader van de voorziene uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars per 2012 gaat ZN de komende tijd met de VNG en gemeenten overleggen over de noodzakelijke afstemming tussen het gemeentelijke en het verzekerde domein – denk daarbij bijvoorbeeld aan de zorg voor verslaafde dak- en thuislozen. Op hetzelfde tijdstip als de conferentie wordt ook in de Tweede Kamer gesproken over de toekomst van de AWBZ. Een ruime meerderheid steunt het voorgenomen beleid ten aanzien van uitvoering door zorgverzekeraars voor eigen verzekerden.

16 juni 2009

Na een personeelsbijeenkomst en een vergadering van het beleids- en managementteam bij ZN in Zeist, ga ik ook vandaag weer snel terug naar Den Haag, dit keer voor een bestuurlijk overleg over de DBC-bekostiging in de GGZ. Dat blijft lastige materie, ook omdat er zo’n vijftien organisaties aan tafel vertegenwoordigd zijn en omdat het ministerie net heeft aangekondigd de tarieven voor volgend jaar met 3,5% te willen korten. GGZ-Nederland en andere brancheorganisaties van zorgaanbieders maken zich daar – naar mijn mening terecht – boos over. Het is merkwaardig om aan de ene kant marktwerking en prestatiebekostiging in te voeren en aan de andere kant in te grijpen in de prijzen, zeker omdat er nog helemaal geen definitieve cijfers zijn over de kostenoverschrijding in 2008.
Na het overleg blijf ik in Den Haag, of om precies te zijn, Scheveningen. Aan boord van de HMS Mercuur houdt zorgverzekeraar Azivo zijn jaarlijkse haringparty. Een goede gelegenheid om een aantal mensen te spreken – en de haring is dit jaar weer voortreffelijk.

15 juni 2009

Na de directievergadering in Zeist ga ik vandaag naar Den Haag voor een overleg over de langetermijnvisie op de farmacie. Tussendoor bel ik nog met kamerleden ter voorbereiding op het algemeen overleg over de toekomst van de AWBZ, aanstaande donderdag. En met de afdeling Communicatie van ZN stem ik een persbericht af over de kostenoverschrijding bij medisch specialisten. Daar zijn toch wel opmerkelijke dingen aan de hand. Vorige week bleek uit onderzoek van Vektis dat het gedeclareerde bedrag voor de honoraria van medisch specialisten van 2007 op 2008 met maar liefst 630 miljoen euro (zo’n 30%) is gestegen. Vervolgens kwam de Orde van Medisch Specialisten met een eigen onderzoek, op basis van de eigen omzetcijfers, waaruit zou blijken dat de stijging 'maar' 180 miljoen zou bedragen. En tegelijkertijd hebben de ziekenhuizen uitgerekend dat hun arbeidsproductiviteit in 2007 met zo’n 700 miljoen is gestegen.
Wat is er aan de hand? We hebben een systeem gecreëerd waarbij ziekenhuizen voortaan op basis van de geleverde prestaties (DBC’s) worden betaald. Op zichzelf is dat een goede gedachte, maar probleem is wel dat in die DBC-prijs een vaste component is opgenomen voor de honorering van medisch specialisten. Die honorering komt tot stand door het (vaste) uurloon te vermenigvuldigen met een vaste normtijd (het aantal uren en minuten dat een specialist bezig is met het leveren van zorg in het kader van die DBC). Het is dan gemakkelijk te zien dat een verkeerde inschatting van die normtijd (bijvoorbeeld door onderregistratie in het verleden), of een stijging van de arbeidsproductiviteit (bijvoorbeeld doordat de verpleging de specialist werk uit handen neemt), zich direct vertalen in een hoger inkomen voor de medisch specialist. Dat is een zeer ongewenste situatie, waar zo snel mogelijk een einde aan moet komen. De inkomensstijging uit 2008 is niet meer terug te draaien, maar intussen dreigt voor 2009 een tenminste even grote overschrijding – haast is dus geboden! Het is niet te verteren dat medisch specialisten – die ook in internationaal opzicht nu al tot de absolute grootverdieners in de zorg behoren – hun inkomens nog verder zien toenemen,  terwijl tegelijkertijd pijnlijke bezuinigingen in de AWBZ en de geestelijke gezondheidszorg worden doorgevoerd.

11 juni 2009

De ochtend start ik in Zeist waar we bij de projectgroepvergadering van de ZN-veranderagenda eerst zingen voor de jarige Marleen Relouw, een van onze communicatieadviseurs. In het overleg nemen we de stand van zaken rondom de diverse projecten van het verandertraject door. De projecten liggen over het algemeen goed op schema. We staan iets langer stil bij het ledentevredenheidsonderzoek, waarvan de eerste fase is afgerond. ZN krijgt als rapportcijfer een 7,2 van de leden. Dat is een ruime voldoende, maar op een aantal punten (bijvoorbeeld ten aanzien van de lobby) is nog verbetering mogelijk en noodzakelijk. In de tweede fase van het project gaan we bekijken welke verbeteracties al belegd zijn in het ZN-verandertraject en waar aanvullende acties nodig zijn. Bij het volgende onderzoek wil ik minimaal een 7,5 scoren!

In de middag ga ik samen met een aantal directieleden en medewekers van ZN naar Tiel voor een werkbezoek aan het Eerstelijnscentrum. We worden gastvrij ontvangen door algemeen manager Martijn Leeflang, huisarts Johan Reesink – die ik nog ken uit de tijd dat hij in het bestuur van de LHV zat – en verschillende van hun collega’s. We bekijken de nieuwbouw van het centrum en bespreken een aantal beleidsonderwerpen, zoals de functionele bekostiging in de eerste lijn, het elektronisch patiëntendossier en het voorschrijfgedrag bij de farmacie.
Het centrum is een goed voorbeeld van georganiseerde eerstelijnszorg. Het is boeiend om te zien en te horen waar men in de praktijk tegenaan loopt. Iedereen ziet de voordelen van ketenzorg; behandelingen die goed op elkaar aansluiten zijn zowel klantvriendelijker als effectiever. Zorginhoudelijk zijn er geen barrières: ook de ervaringen in Tiel leren dat verschillende disciplines van zorgaanbieders prima kunnen samenwerken. Maar in de financiering bestaan toch nog de nodige schotten. Het ministerie van VWS ontwikkelt op dit moment plannen om voor een aantal specifieke aandoeningen tot ketenzorgbekostiging te komen. Op zichzelf is dat een prima initiatief, maar het gevaar is wel aanwezig dat de aansluiting met andere zorgvormen dan weer in de knel komt. Ook de consequenties voor marktconcentratie en keuzevrijheid, en het gevaar dat er uiteindelijk dubbel betaald gaat worden, verdienen nog de nodige aandacht. ZN is daarom van mening dat de bekostiging vooral ruimte moet bieden voor verschillende vormen van ketenafspraken, maar ook voor andere arrangementen – inclusief het betalen voor gezondheidswinst in plaats van voor de geleverde zorg.

8 juni 2009

Deze maandag staat de agenda weer vol met overleggen. In de middag komt het bestuur van ZN bij elkaar voor de maandelijkse vergadering. Het financieel verslag 2008 wordt vastgesteld en daarnaast komt een hele reeks van grote en kleine onderwerpen aan de orde: de risicoverevening, de liberalisering van de GGZ, de bekostiging van (integrale) eerstelijnszorg en – ook hier – de toekomst van de AWBZ. Ik ben blij met de accordering van het projectplan controle en fraudebeheersing. Daarmee kunnen we de komende tijd aan de slag om meer eenduidigheid in regelgeving en de controle daarop tot stand te brengen, met als doel minder administratieve lasten en het voorkomen van fraude en oneigenlijk gebruik.

5 juni 2009

Na een ochtend vol besprekingen bij ZN ga ik naar ’t Spant in Bussum voor het congres ’Yes we Care’. Jet Bussemaker, staatssecretaris van VWS, heeft deze dag georganiseerd om in gesprek te gaan met zorgprofessionals en iedereen die betrokken is bij de langdurige zorg. Er is een veelheid van workshops, lezingen en debatten. Ik mag zelf optreden in het hoofdprogramma, als onderdeel van de talkshow ‘Praten in de Polder’ – een weinig motiverend etiket, als je het mij vraagt. De zaal is dan ook half leeg, wat jammer is omdat de aanwezige bestuurders – naast mijzelf Adrie van Osch van ActiZ, Jan Verschuren van BTN, Hans Bruning van de VGN en Atie Schipaanboord van de NPCF – een verrassend eenduidig geluid laten horen: wij gaan als veldpartijen graag aan de slag om de langdurige zorg beter te maken, maar het wordt wel hoog tijd dat de politiek daarbij een duidelijk perspectief biedt. Het SER-rapport van vorig jaar moet daarvoor het uitgangspunt zijn. Daarin staan uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars per 2012 en (cliëntvolgend) belonen naar prestatie centraal.

28 mei 2009

Een hele dag Den Haag, vandaag. Ik begin op het ministerie van VWS, voor  regieoverleg GGZ. Met vertegenwoordigers van VWS en de verschillende belangenorganisaties in de geestelijke gezondheidszorg bespreken we de voortgang van de invoering van nieuwe bekostigingsmodellen voor de GGZ. Een ingewikkeld verhaal: hoe combineer je het belang van meer ondernemingsruimte (voor GGZ-aanbieders en zorgverzekeraars) met beheersing van de financiële onzekerheden? Doordat de gevolgen van invoering van de nieuwe DBC-productstructuur nog volstrekt onduidelijk zijn, zijn zowel in de risicoverevening (voor verzekeraars) als in de bekostiging (van zorginstellingen) nacalculatie van kosten en vangnetten noodzakelijk. Daarbij komt dan ook nog de behoefte van de overheid om de macro-kostenontwikkeling aan banden te leggen. Een ingewikkelde puzzel.
In de middag heb ik nog een tweetal overleggen met respectievelijk directeur-generaal langdurige zorg Marcelis Boereboom en directeur-generaal curatieve zorg Diana Monissen. Daarna ga ik naar het afscheid van een andere directeur-generaal: Hans de Goeij, voormalig DG Volksgezondheid. In de schouwburg in Den Haag zijn een paar honderd genodigden bijeen om hem uit te zwaaien; het is dus gezellig druk.

26 mei 2009

Vandaag ben ik in Maarssen voor de simulatieworkshop ‘succesvol verandermanagement in de zorg’. Adviesbureau ACSION – partner Maike Schepens was vorig jaar een tijd bij ZN gedetacheerd – begeleidt een gevarieerde groep van twintig mensen uit de zorgwereld om de essentie van veranderprocessen te doorgronden. We starten met een computersimulatie – het model komt van INSEAD – die is gebaseerd op kennis en theorieën over implementatie van innovaties, organisatieverandering en leiderschap. In vier groepen lopen we allemaal tegen dezelfde dingen op: veranderen kost tijd; draagvlak en momentum bouw je vooral via persoonlijke relaties, waarbij je de onderlinge afhankelijkheden en belangen goed moet doorgronden. Geforceerde oplossingen 'bovenlangs' werken meestal niet. Het is leuk om dat soort inzichten vervolgens weer toe te passen: op de grote veranderingen in de zorg (de invoering van het elektronisch patiëntendossier is een interessante casus), maar ook op de veranderingen in mijn eigen organisatie. Ook directiesecretaris Sytske de Vries is van de partij, dus na deze bijeenkomst hebben wij weer volop inspiratie voor ons eigen verandertraject.

19 mei 2009

Bij de Erasmus Universiteit in Rotterdam woon ik vandaag een discussiebijeenkomst bij over fusies van ziekenhuizen. Onder leiding van Peter Roorda van de Erasmus Alumni Vereniging (EAV) discussieer ik met Hans Simons, Erik Schut, Marco Varkevisser, Frans Rutten, Rien Meijering, Misja Mikkers en René Jansen over voor- en nadelen van fusies en schaalvergroting. Een actueel onderwerp: de NZa heeft onlangs de fusie van de Zeeuwse ziekenhuizen goedgekeurd, de Tweede Kamer dringt aan op een aparte fusietoetsing voor de zorgsector en er is veel te doen over verticale integratie tussen zorgverzekeraars en ziekenhuizen.
In tegenstelling tot het politieke debat liggen de meningen van de deskundigen aan tafel genuanceerd, valt mij op. Zo worden de potentiële nadelen van verticale integratie tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders kleiner ingeschat dan die van horizontale fusies tussen zorgaanbieders onderling. Dit standpunt is inmiddels ook ingenomen door de commissie Verticale integratie, die op 29 mei haar eindrapport aan minister Klink heeft aangeboden. Het is verder een levendige discussie, waarvan de weerslag terecht zal komen in een publicatie die de EAV eind augustus wil uitbrengen.

18 mei 2009

Deze maandag start ik in Zeist met het wekelijks directieoverleg. In de middag rijd ik terug naar Den Haag voor een vergadering van de Raad van Commissarissen van het CAK. Het CAK is verantwoordelijk voor de vaststelling en inning van de eigen bijdragen in het kader van de AWBZ en de WMO, voor de financiering van de AWBZ-instellingen en voor de compensatieregeling eigen risico in het kader van de Zorgverzekeringswet. Ook verzorgt het CAK de uitvoering van de nieuwe Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Deze wet regelt dat chronisch zieken en gehandicapten vanaf volgend jaar een tegemoetkoming ontvangen voor de extra kosten die zij hebben.
Dat zijn geen kinderachtige taken, en recent is er de nodige ophef geweest over met name de uitvoering van de eigenbijdragenregeling voor de intramurale zorg. Daar is een aantal zaken niet goed gegaan, mede omdat het moment waarop het CAK deze nieuwe taak kreeg – op 1 januari 2008 – samenviel met de afschaffing van de overgangsregeling die tot nog toe voor veel mensen had gegolden. Daardoor moest een aantal mensen fors meer gaan betalen en ontstond er begrijpelijkerwijs veel commotie – waar het CAK weer onvoldoende op voorbereid was. Inmiddels is er een samenhangende aanpak om de uitvoering te verbeteren en is het CAK volop bezig om de organisatie klantgericht te maken. Als commissaris is het mijn taak om toezicht te houden op het beleid van de raad van bestuur en op de algemene gang van zaken van het CAK. Dit keer staat onder meer het jaarverslag op de agenda.

11, 12 en 13 mei

Op zondag reis ik af naar Saint-Paul-de-Vence voor het jaarlijkse congres dat georganiseerd wordt door Unisys. Ik heb het ook vorig jaar al opgemerkt: het blijft merkwaardig, zo’n gezelschap topmensen uit de wereld van zorgverzekeraars, zorgaanbieders, maatschappelijke organisaties en overheid dat afreist naar Zuid-Frankrijk om daar in een informele sfeer te confereren –  maar ook dit jaar blijkt de succesformule weer uitstekend te werken. “Tijd voor kwaliteit in de zorg” is het thema dat ons deze drie dagen bezighoudt, waarbij terecht wordt opgemerkt dat we niet moeten suggereren dat het daar nu pas tijd voor is : uiteraard zijn met name professionals en instellingen vanouds al bezig met kwaliteit. Maar het is wel zo dat alle partijen in de zorg het bevorderen van kwaliteit en kwaliteitstransparantie nu als absolute prioriteit zien. De verschillende aspecten van kwaliteit – veiligheid, gezondheidswinst, patiëntbeleving – komen terug in zowel initiatieven vanuit de sector zelf als in de beleidslijnen van de overheid. Daarbij valt op dat sommige sprekers daarbij nadruk leggen op de eigen verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld voor het tot stand brengen van een veiligheidscultuur in het ziekenhuis. Anderen, zoals Rien Meijerink van de RVZ – die daar onlangs ook advies over heeft uitgebracht aan de overheid – zijn van mening dat de overheid de (minimale) kwaliteitsnormen voor ziekenhuisbehandelingen zou moeten vaststellen. Het belang van transparantie wordt door iedereen onderschreven, waarbij in toenemende mate de nadruk komt te liggen op het meten van het resultaat van de behandeling: de gezondheidswinst. Daarnaast spelen voor de keuze-informatie patiëntervaringen – bijvoorbeeld in de vorm van de zogenoemde CQ-index – een steeds grotere rol. En ten slotte pleiten verschillende sprekers ervoor om beloning te koppelen aan kwaliteit, om af te rekenen op resultaat. Verschillende verzekeraars ontplooien al initiatieven in die richting, maar de mogelijkheden daartoe zouden nog kunnen worden vergroot – door dat resultaat zichtbaar te maken, maar ook door meer ruimte te bieden in de (functionele) bekostiging.

Aan het einde van de woensdagochtend mag ik samenvatten en conclusies trekken. Zoals gebruikelijk blijft wat er precies besproken is tussen de deelnemers aan het congres – de Nederlandse Mededingingsautoriteit was de gehele tijd vertegenwoordigd, dus u kunt er vanuit gaan dat er daarbij geen verkeerde zaken aan de orde waren – maar de resulterende actiepunten komen op de werkagenda van ZN terecht. Daar hoort in ieder geval bij dat we nu echt een versnelling willen geven aan het werken met, en het openbaar maken van, de kwaliteitsindicatoren voor een aantal aandoeningen in het domein van de ziekenhuiszorg: die moeten vanaf 1 januari 2010 gewoon voor iedereen beschikbaar zijn. Daarnaast willen we graag bereiken dat de functionele bekostiging ruimte gaat bieden voor beloning naar resultaat, en willen zorgverzekeraars waar nodig gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor continuïteit van zorg (dat is dus iets anders dan continuïteit van de instelling)  wanneer die in gevaar zou komen doordat ziekenhuizen – of andere instellingen – in financiële problemen geraken.

En ten slotte wil ik u het tiende actiepunt niet onthouden waarmee ik, in dichtvorm en in de sfeer van de bijeenkomst, mocht afsluiten:

Spreek luid van duizend goede daden in de zorg. Laat de hele wereld toetsen.
Maar verricht allereerst geen schade en onthoud: niet lullen maar poetsen.

De laatste regel is een letterlijk citaat uit het betoog van Mike Leers, die voor de laatste maal in zijn huidige rol, als bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar CZ, op dit congres optrad. Zijn passie voor het beter maken van de zorg zal velen blijven inspireren.
 

7 mei 2009

Het blijven een beetje rare weken, zo begin mei. Na opnieuw twee vrije dagen heb ik vandaag een dag met veel vergaderingen en besprekingen op het ZN-kantoor in Zeist. Ik start met een periodiek overleg, samen met Tony Lamping, Gita Gallé en Leen Goemans van de NVZ (Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen). Het is nuttig om elkaar regelmatig te spreken over lopende zaken. We praten bij over de stand van zaken van het invoeringstraject van de nieuwe productstructuur (DOT), over de ontwikkeling van kwaliteitsindicatoren ('Zichtbare Zorg') en over de contractering van de ziekenhuiszorg.

Na de lunch is er overleg met de NMT, de Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde. We spreken over de tarieven voor de orthodontie en over het advies van de NZa om uiterlijk in 2011 een experiment met vrije prijzen voor de totale mondzorg aan te gaan. ZN heeft op dat punt nog wel de nodige bedenkingen: er is op dit moment geen transparantie over de geleverde kwaliteit en ook de marktverhoudingen zijn nog onvoldoende in evenwicht; in bepaalde regio’s is zelfs sprake van tekorten. Willen vrije prijzen leiden tot een betere prijs-kwaliteitsverhouding voor de consument, dan moeten deze randvoorwaarden vóór aanvang van het experiment  worden ingevuld.

4 mei 2009

Na een aantal zonnige vrije dagen – deels overschaduwd door de tragische gebeurtenis in Apeldoorn – ben ik vandaag weer een dag aan het werk. In de middag hebben we een vergadering van het ZN-bestuur. Op de agenda staan onder meer de risicoverevening, de liberalisering van de GGZ en het position paper waarin we als zorgverzekeraars onze visie op de toekomstige uitvoering van de AWBZ neerleggen.

23 april 2009

Voor ons rondje langs de leden hoeven we vandaag niet het hele land door. Samen met Tony Lamping  ga ik van Zeist naar Utrecht voor een bezoek aan Theo Pluijter van ASR. Het is goed om hem weer te zien, want hij heeft wegens ziekte een tijdlang niet aan de vergaderingen van het ZN-bestuur kunnen deelnemen. Inmiddels is hij weer bijna voltijds aan het werk en kan hij terugkijken op een bijzondere tijd, waarin Fortis is gesplitst en de Nederlandse verzekeringstak (onder de oude/nieuwe naam ASR) samen met een aantal bancaire onderdelen in handen van de Nederlandse overheid is gekomen. Dat maakt het overigens ook moeilijk om nu al te veel vooruit te kijken naar de toekomstige strategische positionering van het bedrijf; wel staan we uitgebreid stil bij de ontwikkelingen in de zorgverzekeringsbranche en de rol van ZN, als brancheorganisatie, daarin.

In de middag staat de Algemene Ledenvergadering van de NPCF op het programma. De ALV is het hoogste orgaan binnen de NPCF, bewaakt de strategie en continuïteit van de federatie en verleent haar goedkeuring aan bestuursbesluiten. Ik houd een presentatie over de rol van zorgverzekeraars als behartiger van de belangen van patiënten en verzekerden en ga op verzoek wat uitgebreider in op de ambitie om vanaf 2012 de AWBZ voor eigen verzekerden te kunnen uitvoeren. Ik geef aan dat het daarbij in eerste instantie niet gaat om overheveling. De winst voor de verzekerde patiënt en cliënt ligt in het duidelijker verankeren van het verzekeringsprincipe in de AWBZ, met één aanspreekpunt voor alle verzekerde zorg en vrijheid om van zorgverzekeraar te wisselen; in een betere aansluiting tussen care en cure, waarbij zorgverzekeraars voor grote categorieën aandoeningen (met name in de ouderenzorg) ketenzorg over de grenzen van care en cure kunnen inkopen en regisseren; en in maatwerkoplossingen voor kwetsbare groepen (bijvoorbeeld in de gehandicaptenzorg) die zich minder lenen voor concurrentiële inkoop en waar zorgverzekeraars bereid zijn om gezamenlijk, met betrokkenheid van patiënten en cliëntenorganisaties, afspraken te maken over borging van toegankelijkheid en kwaliteit. Er volgt een boeiende discussie en we spreken af om op een aantal punten, bijvoorbeeld waar het gaat om de inkooprol en de prioriteiten die daarin worden gesteld, de uitwerking gezamenlijk op te pakken.

21 april 2009

De ochtend start met het wekelijkse Grand Café waarin ik de medewerkers terugkoppel over onder andere het Bestuurlijk Overleg GGZ van vorige week. Aansluitend is het overleg met het beleids-en managementteam en bij de lunch schuif ik aan bij het maandelijkse Broodje Kennis, waarin een ZN-medewerker iets vertelt over een onderwerp dat voor een brede groep collega’s interessant kan zijn. Piet Oudhof, manager P&O, vertelt vandaag over het gebruik van competenties. Hij doet dat multimediaal, interactief en met veel verhelderende voorbeelden.

In de middag ga ik naar Utrecht voor een invitational conference georganiseerd door de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ). Deze conference staat in het teken van de uitgavenproblematiek in de zorg. Onder leiding van dagvoorzitter Harry Starren discussiëren we over hoe de kostenontwikkeling in de zorg beheersbaar kunnen houden. Rien Meijerink, voorzitter van de RVZ, presenteert de kernboodschappen van het RVZ-advies 'Uitgavenbeheer in de gezondheidszorg'. Flip de Kam legt daar vanuit de invalshoek van de openbare financiën nog een inktzwart scenario overheen.
Ook de Nederlandse burger komt aan het woord: Wim Groot presenteert de conclusies van een onderzoek met ruim 2000 respondenten over de kosten in de zorg. Dan valt op dat Nederlanders best bereid lijken te zijn om (nog) meer voor gezondheidszorg te betalen, mits dat geld maar goed besteed wordt, namelijk aan effectieve en doelmatige zorg en niet aan hoge salarissen.
In de paneldiscussie die volgt geef ik aan dat het op zichzelf goed nieuws is dat de verantwoordelijkheid voor kostenbeheersing in de zorg niet meer eenzijdig bij de overheid wordt neergelegd, zoals in het verleden meestal het geval was. De grote meerderheid van de aanwezigen blijkt bereid om, in navolging van de RVZ, na te denken over mechanismen voor kostenbeheersing, dan wel voor een andere verdeling van kosten tussen het publieke en private domein. Een voorbeeld van het laatste is de mogelijkheid, op deze bijeenkomst ingebracht door Martin van Rijn van PGGM, om een deel van de ouderenzorg te financieren op basis van private arrangementen met kapitaaldekking. Ik heb daar eerder in deze weblog aandacht aan besteed en toen geconcludeerd dat de ruimte en de potentiële vraag voor dergelijke arrangementen aanwezig is, maar dat om de ontwikkeling echt in gang te zetten de maatschappelijke 'sense of urgency' de komende tijd nog moet groeien. Hopelijk heeft deze bijeenkomst daar weer een steentje aan bijdgedragen.

15 april 2009

Vandaag ben ik bij de NZa voor een bestuurlijk overleg met partijen uit de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) over de liberalisering van de GGZ, onder leiding van directeur-generaal Diana Monissen. De mogelijkheden om volgend jaar een aantal stappen te zetten naar het afschaffen van het budgetmodel worden gezamenlijk verkend; een definitief besluit moet vóór de zomer vallen, op basis van een analyse van de NZa

14 april 2009

Na een zonnig paasweekend start ik vandaag met de maandelijkse personeelsbijeenkomst. Vandaag hoef ik niet zelf op de “zeepkist” te staan: verschillende projecten van de ZN veranderagenda worden gepresenteerd door de eerstverantwoordelijke medewerker of manager. Zo vertelt Tony Lamping over het “rondje langs de leden” en de strategische visie die op basis daarvan zal worden geformuleerd. Aan de hand van stellingen buigt iedereen zich over de speerpunten van ZN. Vervolgens praat Tom Dalinghaus,communicatieadviseur, ons bij over het ledentevredenheidsonderzoek. Tot slot laten Marleen Relouw en Remco de Ruijter ons zien dat binnen ZN inmiddels een pilot is gestart met Sharepoint, een webapplicatie die is ingericht om gezamenlijk (ook met ZN-leden) te werken aan en te discussiëren over documenten.

’s Middags ga ik naar De Fabrique in Utrecht voor het CVZ pakketdebat 2009. Centraal staat de vraag: waar ligt de grens van de te verzekeren zorg?  Onder leiding van Felix Rottenberg en CVZ-bestuurslid Bert Boer wordt in het eerste deel van het debat ingegaan op de te verwachten sociaaleconomische en demografische ontwikkelingen. In het tweede deel wordt een analyse gemaakt van de consequenties voor vraag en aanbod in de zorg. Deze vragen leveren een interessante discussie op met vele bekende bestuurders en professionals. Mij valt op dat er ruwweg twee stromingen zijn: degenen die van mening zijn dat beslissingen over het (verplicht) te verzekeren pakket genomen moeten worden op basis van een utilistische kosten-baten afweging, waarbij maatschappelijke kosten en opbrensten van het vergoeden van bepaalde zorgvormen zo goed mogelijk in beeld worden gebracht en afgewogen tegen alternatieven. In die benadering past het volledig vergoeden van therapieën die het stoppen met roken bevorderen – zoals het CVZ nu voorstelt – omdat daarmee immers een aanzienlijke gezondheidswinst te behalen is. Anderen zijn van mening dat de vraag over wat je verplicht moet verzekeren vooral een solidariteitsvraag is: welke voorzieningen vinden we als maatschappij zo belangrijk dat we de kosten daarvan verplicht willen omslaan? Overigens komen daar vervolgens ook weer kosten-batenafwegingen bij om de hoek kijken. Ikzelf voel uiteindelijk toch meer voor de tweede benadering, die je met wat goede wil zou kunnen passen in de ethische theorie van Rawls: als je nu van tevoren niet weet wat je gaat overkomen (‘veil of ignorance’), hoe zou je dan solidariteit willen vormgeven? Wil je verplicht meebetalen aan de kosten van het stoppen met roken (waar tegen een relatief lage prijs een flinke gezondheidswinst te boeken is) of aan een dure kankerbehandeling (waarbij ondanks de hoge prijs onzeker is of er een substantieel positief effect op duur en kwaliteit van leven is)? Ik denk persoonlijk dat de meeste mensen toch voor de kankerbehandeling zouden kiezen – waarbij ik overigens wel vind dat ook bij dergelijke behandelingen de effectiviteit wel zo goed mogelijk moet worden aangetoond en dat we niet zo maar alles moeten vergoeden. In algemene zin vind ik dat we voorzichtig moeten zijn met het in de basisverzekering opnemen van allerlei “lichtere” zorgvormen die een overlap hebben met andere maatschappelijke domeinen (onderwijs, welzijnsvoorzieningen) of met de iegen verantwoordelijkheid van mensen. Recente voorbeelden daarvan zijn dyslexie, depressiepreventie en de al genoemde therapieën stoppen met roken – ook al zijn ze “bewezen” effectief, het is zeer de vraag of ze thuishoren in de verplichte zorgverzekering.. Dat eens te meer omdat bij gebleken kostenoverschrijdingen in de zorg de overheid toch vaak grijpt naar het middel van het over de gehele linie korten op tarieven en budgetten – dat verkleint niet alleen de ruimte van zorgverzekeraars en aanbieders om zelf goede afspraken te maken, maar gaat soms ook ten koste van de kwaliteit van voorzieningen die door iedereen als essentieel worden beschouwd.

8 april 2009

Vandaag  start ik bij De Nederlandsche Bank in Amsterdam, voor een bestuurlijk overleg met Joanne Kellerman, als directielid van De Nederlandsche Bank verantwoordelijk voor het prudentieel toezicht op de financiële sector, waaronder de zorgverzekeraars. Vanuit het ZN-bestuur zijn Hans Wiegel en Willem van Duin aanwezig. We spreken over de ontwikkelingen op de zorgverzekeringsmarkt en op het terrein van het toezicht. Ook het al eerder genoemde PWC-rapport over de risicoverevening komt aan de orde.

Vanuit Amsterdam ga ik naar Zeist voor een aantal besprekingen bij ZN. Vanaf  zes uur ’s avonds vindt bij de NZa in Utrecht een bestuurlijk overleg over de orthodontie plaats.  Daarbij zijn, naast ZN en de NZa zelf, de tandartsenberoepsorganisaties NMT en ANT vertegenwoordigd, alsmede de NPCF en de Consumentenbond. We spreken over de gevolgen van een recente gerechtelijke uitspraak voor de tarieven in de orthodontie, over nieuwe prestatiebeschrijvingen voor innovaties in de orthodontie, alsmede over de mogelijkheden om op korte termijn een experiment met vrije prijzen in de mondzorg door te voeren – de NZa heeft daar recent advies over uitgebracht.

7 april 2009

Na een aantal interne vergaderingen ’s ochtends ontvang ik in de middag Ania Canavan, tweede secretaris van de Amerikaanse ambassade in Den Haag. Samen met Wout Dekker, manager Communicatie en Internationale Zaken, spreken wij over de stelselherziening in de Nederlandse gezondheidszorg.. Vanuit de nieuwe Amerikaanse regering is veel interesse voor het Nederlandse verzekeringssysteem, juist omdat dat privaat ondernemerschap combineert met publieke randvoorwaarden. Tegelijkertijd zijn er grote verschillen en kunnen de Nederlandse ervaringen niet zomaar naar de VS worden gekopieerd. Op de gewetensvraag hoe verzekeraars zich voelen in het nieuwe stelsel, antwoord ik: “somewhere in between happy and unhappy.” Zorgverzekeraars zien veel mogelijkheden en op een aantal terreinen ook duidelijke vooruitgang, maar tegelijkertijd worstelen we ook met voortdurende onduidelijkheden in verantwoordelijkheidsverdeling en complexe regelgeving – zie mijn stukje van gisteren over de risicoverevening.

6 april 2009

Vandaag staat de maandelijkse ZN-bestuursvergadering op het programma. Het is de laatste bestuursvergadering van Willem van Duin, die aftreedt als vice-voorzitter. In zijn plaats zal namens Achmea Roelof Konterman toetreden tot het ZN-bestuur. Besloten wordt om op de Algemene Ledenvergadering voor te stellen om Ton Van Houten te benoemen als vice-voorzitter en tevens Hans Wiegel voor een extra termijn van twee jaar te herbenoemen als ZN-voorzitter.

Inhoudelijk staan we deze bestuursvergadering uitgebreid stil bij de risicoverevening. Onderzoeksbureau PWC presenteert de uitkomsten van een onderzoek, in opdracht van ZN, naar de knelpunten en onzekerheden in het DBC-declaratieproces in relatie tot de risicoverevening. Uit het rapport blijkt hoe ingewikkeld, in termen van onderlinge afhankelijkheden en doorlooptijd, de totale keten van het riscovereveningsproces is vormgegeven. Met als gevolg dat het voor zorgverzekeraars heel erg lang duurt voordat er definitief zicht is op de financiële resultaten, de schadegegevens, over een gegeven jaar. Op dit moment vinden er zelfs nog afrekeningen plaats over 2003 en 2004, jaren die in de boeken allang afgesloten waren. PWC doet een aantal aanbevelingen om het proces te verbeteren; ZN zal daar de komende tijd het debat over aangaan met andere belanghebbenden, zoals het Ministerie van VWS, de NVZ, De Nederlandsche Bank en de NZa.

2 april 2009

Vandaag start ik in de Tweede Kamer in Den Haag waar ik met verschillende kamerleden apart bijpraat over de ontwikkelingen in de gezondheidszorg en aanpalende terreinen. Vervolgens ga ik naar het ministerie van VWS voor een overleg met directeur-generaal Diana Monissen en het College voor Zorgverzekeringen over de risicoverevening in de GGZ.

Aan het eind van de middag ga ik naar Zeist om het feestje van Theo Hoppenbrouwers bij te wonen. Om zijn 25 jarig jubileum niet helemaal ongemerkt voorbij te laten gaan is er voor het gehele personeel een borrel georganiseerd. Met dit mooi weer kunnen we allemaal op het terras genieten van een glas wijn en wat hapjes. De wijn moet geproefd worden! Er kan namelijk rosé of witte wijn gekocht worden voor het goede doel – ikzelf opteer voor de witte. Een team van ZN-ers (‘ZN Walking’) gaat meedoen aan de wandeltocht van A Sister’s Hope op 10 en 11 oktober om het borstkankeronderzoek te steunen. Om aan deze tocht mee te kunnen doen moet flink geld worden ingezameld. Lees hier meer informatie over de actie.

In mijn speech zet ik Theo uitgebreid in het zonnetje: hij is al 25 jaar een flexibele steunpilaar voor de organisatie, altijd loyaal, met een warm hart voor de mensen die er werken en met het broodnodige relativeringsvermogen. Minder bekend is zijn passie voor het Nederlandse levenslied: hij wordt dan ook uitgebreid toegezongen en aan het eind van het feest laat ook de jubilaris zelf in dit opzicht nog van zich horen.

Ik vertrek vervolgens naar restaurant Mariënhof in Amersfoort voor het sprekersdiner van het jaarlijkse Unisys “zorgverzekeraars” congres in Saint Paul de Vence, dat in mei plaatsvindt. Het thema dit jaar is ‘tijd voor kwaliteit in zorg’ en dat belooft, met sprekers vanuit de zorgverzekeraars, de ziekenhuizen en de hotelbranche (en nog diverse anderen) een boeiende discussie te worden.

1 april 2009

Allereerst feliciteer ik vandaag onze directeur Verzekeringen Theo Hoppenbrouwers. Hij is vandaag 25 jaar in dienst bij Zorgverzekeraars Nederland (en haar voorganger, het KLOZ).. Samen gaan we naar een bijzondere bijeenkomst van de Bestuurscommissie Informatiebeleid. Op de agenda staat een brainstormsessie over gezamenlijke aanpak van controles, en specifiek het voorgenomen ontwerp van een geautomatiseerde controlemodule. Zorgverzekeraars willen op deze manier, zoveel mogelijk aan de “voorkant”, non-concurrentiële controles op declaraties van bijvoorbeeld ziekenhuizen uitvoeren. Doelstelling is om in juli 2009 in het ZN-bestuur tot besluitvorming te komen over de vervolgstappen. Maar voor die tijd moeten er nog heel wat vragen beantwoord worden. We oefenen in ‘out-of-the-box-denken’ en komen een heel eind.

In de middag heb ik samen met Wout Dekker, manager communicatie, een overleg met Ine van Hest over de Niek de Jong Prijs. Ine is directeur van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars en dit fonds stelt de  Niek de Jong Prijs ter beschikking. Deze prijs is in het leven geroepen door ZN, als eerbetoon aan Niek de Jong bij zijn afscheid als algemeen directeur van ZN op 17 februari 2000. De prijs wordt elke twee jaar uitgereikt aan een persoon, instelling of organisatie die positieve berichtgeving over de gezondheidszorg heeft gegenereerd. Op 14 oktober aanstaande wordt de Niek de Jong Prijs voor de zesde keer uitgereikt. We bespreken de wijze waarop we dit jaar invulling gaan geven aan de precieze criteria en aan het selectieproces. Binnenkort hoort u meer!

27 maart 2009

Met het hele managementteam van ZN worden we vandaag getraind in competentiemanagement. Organisatiecoach Nicolle Themmen neemt ons bij de hand om te bekijken hoe we de nieuw ontwikkelde competentieset kunnen toepassen in de werksituatie, om te beginnen in de ronde functioneringsgesprekken die voor de zomer plaatsvindt. De nadruk ligt zoveel mogelijk op het trainen van concrete vaardigheden, zoals het geven van feedback. Dat levert meteen ook een boeiende onderlinge discussie op over de verschillende rollen die managers binnen de ZN-organisatie hebben en de wijze waarop iedereen daar invulling aangeeft.

Na de lunch handel ik de stukken voor de komende bestuursvergadering af, maar daarna ga ik met een zware verkoudheid wat vroeger naar huis. Helaas moet ik daardoor de afscheidsreceptie missen van Hans Feenstra van De Friesland, die voorzitter wordt van de raad van bestuur van het Martiniziekenhuis..Gelukkig is ZN verder goed vertegenwoordigd in de Grote Kerk in Leeuwarden: voorzitter Hans Wiegel spreekt en een flink aantal bestuursleden is eveneens van de partij.

26 maart 2009

Vandaag heet minister Klink de eerste verpleegkundig specialisten welkom op het ministerie van VWS. Rond deze feestelijke gebeurtenis is een invitational conference georganiseerd onder dagvoorzitterschap van Pauline Meurs.

Verpleegkundig specialisten staan met één been in de verpleegkundige en met het andere in de medische wereld. Naast de vier hoofdtaken van een verpleegkundige (het bevorderen van gezondheid, het voorkomen van ziekten, het herstellen van gezondheid en het verlichten van het lijden) richt een verpleegkundig specialist zich op de ziekte zelf, binnen haar eigen deskundigheidsgebied. De afgelopen jaren kregen artsen te maken met een groeiende vraag naar medische zorg steeds minder tijd voor de patiënt. Daarom hebben verpleegkundigen taken van artsen overgenomen. Cure en care worden zo meer op elkaar afgestemd,de kostenwordenin de hand gehouden en de kwaliteit van zorg kan verder worden verbeterend.

In het forum waar ik aan deelneem wordt aan mij uiteraard de vraag gesteld hoe we dat gaan betalen: moeten er aparte tarieven moeten komen voor de werkzaamheden van de verpleegkundig specialisten. Ik geef aan dat we  in de zorg nu juist aan het afstappen zijn van tarieven per beroepsgroep en de slag willen maken naar integrale, functiegerichte bekostiging: betalen per behandeltraject, dus, in plaats van betalen per behandelaar. Ik vind dan wel dat we moeten bekijken of er in de productomschrijvingen voldoende rekening wordt gehouden met de rol van verpleegkundig specialisten; wat mij betreft moeten die zich ook zelfstandig kunnen vestigen en gecontracteerd kunnen worden.De uitnodiging van Marian Kaljouw, voorzitter van de V&VN, om hierover het overleg aan te gaan neem ik dan ook graag aan.

25 maart 2009

In de ochtend ontvang ik samen met Theo Hoppenbrouwers Jeroen van Roon en Rogier van de Weert van Boer en Croon. In opdracht van het ministerie van VWS evalueren zij het functioneren van NZa en CVZ.

Voor het rondje langs de leden ga ik vandaag naar Amersfoort. Bij Agis maak ik eerst kennis met Marjolein Verstappen, die Diana Monissen is opgevolgd als lid van de Raad van Bestuur van Agis. Daarna  spreken Tony Lamping en ik met Rob Adolfsen en Jeroen Crasborn over strategische beleidsthema’s voor Agis en de zorgverzekeraarsbranche.

Van Amersfoort ga ik naar Putten voor de Grande Finale van het CARE conferentieplatform. Vandaag staat in het teken van vrijheid om te zorgen, nu en in de toekomst. De vrijheid om zorg te kunnen leveren en te ontvangen op een kwalitatief hoog niveau binnen nieuwe zorgconcepten. Vrijheid staat hierin niet gelijk aan vrijblijvendheid, de druk die de vergrijzing uitoefent op de samenleving vraagt om een investering in gezondheid en preventie.

19 maart 2009

Vandaag start ik niet in Zeist maar in Driebergen, waar ik de aftrap verricht van de Reputatiedag zorgverzekeringsbranche, een themadag voor de communicatie- en PA-medewerkers van de zorgverzekeraars. Zorgverzekeraars Nederland organiseert deze dag om samen met de zorgverzekeraars te kijken hoe we gezamenlijk het imago van de zorgverzekeringsbranche kunnen beïnvloeden.

Ik begin mijn verhaal met de zogenaamde “reputatieparadox”: mensen zijn over het algemeen heel tevreden over hun eigen zorgverzekeraar, terwijl het publieke imago van de zorgverzekeringsbranche (in de media, bij de politiek, bij andere stakeholders) nogal wat te wensen overlaat – zie bijvoorbeeld recente discussies over het elektronisch patiëntendossier, over de rol van zorgverzekeraars bij instellingen in financiële problemen en over verticale integratie. Betekent dit dat ZN als brancheorganisatie slecht werk levert? Niet persé. De klanttevredenheid van zorgverzekeraars is afhankelijk van hun dienstverlening aan verzekerden, terwijl het publieke imago van de branche vooral wordt bepaald – en vertroebeld –  door het nieuwe speelveld dat is ontstaan met de invoering van de zorgverzekeringswet (marktwerking, marktconcentratie, zorgverzekeraars als zorginkoper en “regisseur”). Dat speelveld speelt zich noodzakelijkerwijs meer in het publieke domein af en de zorgverzekeraar is daar, als de partij die op betaalbaarheid moet letten, vaak nog te veel de “bad guy” – net als de overheid, trouwens. Recent is overigens wel een kentering te bespeuren, enerzijds omdat de focus van zorgverzekeraars op betaalbaarheid ook zichtbaar geld oplevert, bij de medicijnprijzen bijvoorbeeld, en anderzijds omdat in de zorginkoop met name het kwaliteitsaspect steeds meer nadruk krijgt. Uit recente onderzoeken op dit terrein, van bijvoorbeeld Consumentenbond en NPCF, komt dan ook een positief beeld van de zorgverzekeringsbranche naar voren.

Wat niet wil zeggen dat er niet nog een hoop te verbeteren is. ZN kan daar als brancheorganisatie een rol in spelen door pro-actief en consequent de rol van zorgverzekeraars in het garanderen en verbeteren van kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg over het voetlicht te brengen. Uiteraard zo concreet mogelijk, gekoppeld aan de prioriteiten uit het ZN-jaarplan. U gaat nog veel van ons horen!

18 maart 2009

Vanochtend rij ik van Zeist naar Bunnik voor een bijeenkomst van het algemeen bestuur van het Revalidatiefonds. Het fonds zet zich in om de positie van mensen met een lichamelijke handicap of chronische ziekte te verbeteren en stimuleert de deelname aan het alledaagse leven. Onder de bezielende leiding van vice-voorzitter Hanny van Leeuwen – inmiddels in de tachtig, maar nog vol energie en betrokkenheid –  besluiten we over subsidieverlening aan projecten die passen binnen de doelstellingen van het fonds.

Aansluitend ga ik naar Amsterdam voor het Nationaal Congres Gezondheidszorg, met als thema: de gezondheidszorg onder toezicht. Een actueel onderwerp, want de Raad voor Volksgezondheid en Zorg (RVZ) heeft net een rapport gepresenteerd over governance en kwaliteit van zorg en een aantal recente gevallen van zorginstellingen in financiële problemen (IJsselmeerziekenhuizen. Evian, Philadelphia en Orbis) heeft twijfels opgeroepen over met name het interne toezicht in de zorg. Rien Meijerink, voorzitter van de RVZ, is tevens dagvoorzitter en dus bij uitstek de man om een aantal lijnen voor de verbetering van het (kwaliteits-) toezicht in ons midden te leggen. Diana Monissen geeft inzage in de belangrijkste beleidsuitdagingen voor Minister Klink op het gebied van toezicht in de gezondheidszorg, waarna verschillende toezichthouders (Pieter Kalbfleisch van de NMa, Cathy van Beek van de NZa, Gerrit van der Wal van de IGZ) zelf aan het woord komen. Na iedere spreker volgt een rondetafeldiscussie aan de verschillende tafels, waarbij ik mag optreden als één van de “tafelheren” (er zijn overigens ook dames onder). Een leuke formule, die boeiende discussies geeft. Kernvraag voor mijzelf is hoe we de verantwoordelijkheid voor goed functioneren toch zo veel mogelijk bij de sector zelf kunnen leggen, in een systeem van “verdiend vertrouwen”. Dat sluit overigens goed aan bij de doelstelling van de verschillende toezichthouders, maar de praktijk is hier behoorlijk weerbarstig.

17 maart 2009

Dinsdagmiddag ga ik naar hotel Figi, hier om de hoek in Zeist, voor het symposium ter gelegenheid van het afscheid van Frank de Grave. Hij verlaat na vijf jaar de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en wordt Chief Financial Officer bij de DSB-Bank als opvolger van Gerrit Zalm. Ik heb de afgelopen jaren nauw met hem samengewerkt, eerst vanuit het ministerie van VWS, daarna vanuit Zorgverzekeraars Nederland. Zo hadden we elke maand een gezamenlijk overleg (“PO”, in jargon) waar we, zonder agenda vooraf, actuele kwesties doornamen. Dat was nuttig om elkaar op te hoogte te houden van standpunten en waar mogelijk eventuele hobbels in de onderlinge verhoudingen glad te strijken. Ik heb Frank altijd gewaardeerd als een pragmatische autoriteit, iemand met een goed oog voor het haalbare en gericht op het bereiken van oplossingen.

Toen ik gevraagd werd om iets te schrijven voor een liber amicorum ter gelegenheid van zijn afscheid, hoefde ik dan ook niet lang te zoeken naar een geschikte metafoor, namelijk die van scheidsrechter in de voetbalwedstrijd van de zorg – een vergelijking die Frank in het verleden zelf ook had opgevoerd. Hij was een scheidsrechter van het type Collina: kordaat, het spel van dichtbij volgend, iemand die de wedstrijd aanvoelt en niet voortdurend met kaarten hoeft te zwaaien om zijn gezag te laten gelden. Ook wel een beetje een showman, iemand die de waardering van het publiek belangrijker vindt dan die van de bondsbazen. Met de voetbalbond – het ministerie van VWS, zeg maar, of de politiek in het algemeen – was de verhouding soms wat ingewikkeld: Frank vond dat die soms doorschoot in al te gedetailleerde instructies voor de scheidsrechter.

Het thema van zijn afscheidssymposium was wat dat betreft goed gekozen, namelijk: Coöperatie in de zorg: gewenst of ongewenst? Naar aanleiding van de casus DSW-Vlietlandziekenhuis lijkt een groot deel van de politiek voorstander van een verbod op verticale integratie tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders. In het debat wordt dit standpunt verwoord door Edith Schippers van de VVD-tweedekamerfractie. Zij krijgt weerwerk van Chris Oomen van DSW, terwijl Martin van Rijn( PGGM) en Wim Groot (Universiteit Maastricht) een genuanceerd standpunt verwoorden. En dat laatste is eigenlijk ook de boodschap van Frank de Grave, die mag afsluiten: hadden we voor de beoordeling van dit soort zaken nu niet juist toezichthouders in het leven geroepen? Moet de politiek wel op dit soort incidenten reageren? We gaan hem nog missen, Frank de Grave, in de zorg.

10 maart 2009

Vandaag is de directiesecretaris Sytske de Vries jarig; we zingen haar toe op de maandelijkse personeelsbijeenkomst. Gezien de grote opkomst is iedereen toch altijd heel benieuwd wat er verteld gaat worden. Vandaag doe ik verslag van de heisessies die we met de directie en de projectgroep veranderagenda hebben gehad. Die bijeenkomsten hebben inmiddels geresulteerd in een uitgebreide actielijst met projecten en activiteiten voor 2009. Ik presenteer die actielijst, maar herhaal ook de kernboodschap van de veranderagenda: ZN wil een eigentijdse organisatie zijn die laat zien wat ze doet, gericht is op resultaat en leden van een klantgerichte dienstverlening voorziet.

Op de personeelsbijeenkomst volgt een vergadering van het beleids- en managementteam, en in de middag heb ik een aantal interne overleggen, maar verder is er vandaag ook tijd om tussendoor eens de krant te lezen. Ik onderdruk vaak de neiging om hier de actualiteiten in de zorg te becommentariëren – waar moet je beginnen, en waar hou je vervolgens op? – maar vandaag kan ik het niet laten, vooral omdat ik inmiddels gemerkt heb dat de farmaceutische industrie tot de trouwe lezers van dit weblog behoort. Dus: ik lees in het Financieel Dagblad dat de ene farmagigant (Merck) de andere (Schering-Plough) overneemt, voor 41 miljard dollar; de gezamenlijke omzet bedraagt 47 miljard dollar per jaar. Dat zijn leuke bedragen in deze barre beurstijden. Dit weekend, in datzelfde FD, doet Michel Dutree van Nefarma namens de farmaceutische industrie zijn beklag over zorgverzekeraars, die kartelachtig gedrag zouden vertonen in de geneesmiddelensector. Dat is een bijna komische bewering, gezien de marktmacht die grote farmaceutische bedrijven, gesteund door honderden patenten, op de geneesmiddelenmarkt ten toon spreiden. De Europese Commissie concludeerde in een tussenrapportage van november vorig jaar dat de farmaceutische industrie op allerlei manieren de concurrentie frustreert, waardoor burgers te veel betalen voor hun medicijnen. Het definitieve rapport volgt dit voorjaar; dan wordt ook bekend of er maatregelen volgen.

9 maart 2009

De dag begint in Zeist, met het wekelijkse directieoverleg. Daarna gaan Tony Lamping en ik naar Den Haag, voor een bestuurlijk overleg met Minister Klink over de medisch-specialistische zorg. Namens het ZN-bestuur schuift Martin Bontje aan, en ook de directeur-generaal curatieve zorg, Diana Monissen, is bij het gesprek. Grappig is dat we vervolgens alle drie in konvooi naar het ING House (de bekende glazen schoen, of kruimeldief) in Amsterdam rijden voor het Zorg Innovatie Event. Dit seminar is georganiseerd door Dorrit Gruijters van Coincide, als vervolg op de Zorginnovatiereis naar Japan van november 2008. Ik ontmoet veel mensen die mee waren naar Japan, maar er zijn ook veel anderen, in totaal zo’n 120 mensen.

Gedurende de reis is veel gesproken over hoe de huidige storingen in de zorgmarkt te doorbreken zijn. De zorgsector is zich steeds meer aan het aanpassen aan de nieuwe marktwerking en komt voor gedurfde keuzes te staan waar risico’s mee zijn gemoeid.

Vandaag doet een aantal sprekers verslag van de dingen die we in Japan gezien hebben, met de nadruk op toepassingen in de sfeer van robotica, domotica en zelfzorgsystemen. Tegelijkertijd is de economische crisis, en de effecten daarvan op innovatiekansen in de zorg, een belangrijk thema. Diana Monissen krijgt van “reisleider” Roger van Boxtel het 1e exemplaar van de Japan Zorgreis publicatie overhandigd. Mijn eigen bijdrage daarin 'baas in eigen EPD', gaat over het elektronisch patiëntendossier vanuit consumentenperspectief. Mij was opgevallen dat sommige ziekenhuizen in Japan hun volledige dossier digitaal ter beschikking stellen van de patiënt en ik vroeg me af waarom dat in Nederland maar niet van de grond komt. Inmiddels lijkt er wel wat ten goede te veranderen: tijdens de behandeling van de wet op het EPD in de Tweede Kamer is bereikt dat iedereen straks zijn eigen EPD kan inzien. En vorige week berichtte ik op deze weblog al over het initiatief van het MC Haaglanden om binnenkort patiënten digitaal toegang te geven tot hun eigen ziekenhuisdossier. Echt interessant wordt het als dit soort toepassingen in de toekomst ook interactie mogelijk gaan maken: de patiënt kan dan zelf regisseur worden van zijn eigen zorgproces, met de verschillende behandelaars in de rol van gids of adviseur.

5 maart 2009

In de middag ga ik naar Putten, waar het Blommenstein InnovatieLab Zorg 2.0 plaatsvindt. In kasteel De Vanenburg ontmoeten uitersten elkaar: internetondernemers en zorgverleners, presentaties via de webcast en een prachtige historische omgeving. Als panellid ga ik in debat over de 'paleisrevolutie in patiëntgerichte zorg', over de manier waarop moderne web 2.0 toepassingen kunnen bijdragen aan een kanteling van het traditionele zorgproces, waarbij de patiënt, of klant, de regisseur wordt van zijn eigen zorg en zorgverleners daarbij helpen als adviseur. Mij valt op dat de kloof tussen de 'oude' en de nieuwe, patiëntgestuurde zorgwereld toch nog behoorlijk groot is, al zijn er gelukkig mensen als Jan Kremer (oprichter van de digitale IVF-poli van het Radboud-ziekenhuis) die bezig zijn daar (touw-) bruggetjes over heen te bouwen. Het is ook mooi om te zien dat het eerste volledig voor de patiënt toegankelijke ziekenhuis-EPD binnenkort gerealiseerd zal zijn, op initiatief van Alexander de Vries van het MC Haaglanden. Er gebeurt veel, maar de indruk blijft toch dat Nederland bepaald niet voorop loopt in deze ontwikkeling en dat bij velen de angst voor verandering domineert... Het zou mooi zijn als we, in het belang van de klant, die ontwikkeling komend jaar kunnen versnellen.

4 maart 2009

Vandaag rijden Tony Lamping en ik voor ons rondje langs de leden naar Nijmegen en Wageningen. Bij UVIT bezoeken we Martin Bontje, lid van de Raad van Bestuur en mijn voorganger bij ZN. Het is goed om zijn visie op de ontwikkelingen in de zorgverzekeringsbranche, en de positionering van UVIT daarin, te horen – juist omdat hij ook aan de andere kant heeft gezeten.

Vervolgens rijden we door naar Wageningen waar we spreken met de voorzitter van de Raad van Bestuur van Menzis, Roger van Boxtel en met Judith Degen, adviseur van de Raad van Bestuur. Ook dit is weer een heel boeiend gesprek, waar zowel de strategie van Menzis zelf als een aantal branchebrede ontwikkelingen en thema’s langskomt. Het is leuk om te constateren dat zorgverzekeraars aan de ene kant allerlei verschillende keuzes maken ten aanzien van hun positionering en maatschappijstrategie, terwijl er anderzijds een gedeelde behoefte is om een aantal thema’s (zoals uitvoering AWBZ, kwaliteitsmeting, controle en fraudebeheersing) gezamenlijk vanuit de branche op te pakken.

2 maart 2009

Vandaag een hele dag  met vergaderingen en overleg. Na het directie-overleg volg de bestuursvergadering. Op de agenda staat onder andere het concept projectplan uitvoering AWBZ. Hoewel de politieke beslissing over de uitvoering van de AWBZ per 2012 uiterlijk pas op 1 juli 2010 genomen wordt, moeten de verzekeraars wel al voorbereidingen treffen om tijdig klaar te zijn. Het bestuur heeft het ZN-bureau gevraagd hier een project voor in te richten. Het projectplan wordt door het Bestuur goedgekeurd.

Na deze bestuursvergadering volgt ‘s avonds het overleg met de Raad van Advies, die de voorzitter en directie van ZN adviseert over besluitvorming over strategische aangelegenheden. De Raad van Advies kan zowel gevraagd als ongevraagd adviseren en fungeert ook als klankbord. We staan onder meer stil bij het publieke debat over de zorgplicht van verzekeraars en de vraag welke rol zorgverzekeraars zouden moeten vervullen wanneer zorginstellingen in een financiële noodsituatie terecht komen, zoals bij de IJsselmeerziekenhuizen. De discussie is levendig als altijd en het eten, verzorgd door Koksgasten, voortreffelijk – al blijft een enkeling terugverlangen naar de afhaalchinees die vroeger de catering deed.

27 februari 2009

Deze dag staat geheel in het teken van de veranderagenda van ZN. Met de projectgroep gaan we dit keer niet de hei, maar de plas op. Finley’s “the view office” ligt naast het bekende “witte huis”, midden in de Loosdrechtse plassen, met een fantastische uitzicht over het water. De associaties met het Witte Huis en het Oval Office zijn wel passend: was “Change” ook niet het motto van Obama? Met de tien ZN-medewerkers uit de projectgroep staan we stil bij de stand van zaken van ons eigen verandertraject. Wat gaat goed en wat kan nog beter? Is het iedereen duidelijk waar we heen willen? En wat gaan we er zelf aan doen om dat te realiseren? Onder leiding van Robert Lubberding van Boer en Croon proberen we die vragen zo concreet mogelijk te beantwoorden. Dat lukt – en aan het eind van de middag ligt er een uitgewerkte actielijst voor het komende jaar, met namen en rugnummers zoals dat heet. Ondertussen zijn we ook nog getuige geweest van een huwelijksaanzoek aan één van de aanwezige ZN-medewerkers. Dat krijg je met zo’n inspirerende omgeving….

25 februari 2009

Nadat we eerder in het jaar al met de beleidsadviseurs en stafmedewerkers een werkconferentie hebben gehad over de nieuwe competentieset gaan we nu aan de slag met het management. De nieuwe competentieset gaat een belangrijke ondersteunende rol spelen in het lopende verandertraject bij ZN. Welke competenties passen bij de ZN-manager? Na een middag brainstormen met het ZN-managementteam, zoals altijd tot in de puntjes voorbereid door Piet Oudhof, hebben we een set van negen competenties, met bijbehorende definities en gedragsvormen, die heel goed bruikbaar lijkt. De komende tijd zetten we de puntjes op de i, zodat we al in de aanstaande ronde functioneringsgesprekken van de competentieset gebruik kunnen gaan maken.

24 februari 2009

Na de  wekelijkse actualiteitenbriefing in het “Grand café” voor ZN-medewerkers vertrek ik naar Utrecht voor een bijeenkomst in het kader van een stakeholdersonderzoek ten behoeve van de vernieuwing van ministerie van VWS. In een kleine “focusgroep” met verder vooral vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties (de koepels van zorgaanbieders komen apart aan de beurt) discussiëren we onder leiding van Marie-Jeanne Schiffelers van de Utrechtse School voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap. Wat opvalt, is dat er naast kritiek op het functioneren van VWS ook veel waardering is voor de toegankelijkheid, openheid en inzet van VWS-medewerkers. Ik heb zelf aan de andere kant gezeten, dus ook ik heb het nodige begrip voor de lastige positie van VWS, dat met een relatief beperkt aantal medewerkers moet laveren op een extreem complex en politiek gevoelig beleidsterrein, met een veelheid aan spelers en botsende belangen. Toch zijn er in de wisselwerking van het departement met de buitenwereld nog wel de nodige verbeteringen door te voeren: door te sturen vanuit een consistente toekomstvisie en verantwoordelijkheidsverdeling, door beslissingen tijdig te nemen en te communiceren, door consequente aandacht voor uitvoering en implementatie. Nu laat VWS zich nog te vaak probleemeigenaar maken van alles wat er misgaat in de zorg (en in een sector van 50 miljard euro is dat al gauw behoorlijk wat), waardoor het beleid soms ontaardt in hijgerigheid en ad-hoc besluitvorming met onrealistische deadlines en ondoordachte uitvoeringsconsequenties.

Ik wens VWS oprecht succes met het ingezette verbeterprogramma. Eén ding moet zeker blijven: het café op de vierde verdieping, het “Nieuwspoort”van VWS dat fungeert als informele ontmoetingsplek voor beleidsmedewerkers en vertegenwoordigers van veldpartijen. Eigenlijk zou elk ministerie een dergelijk centrale ontmoetingsplek moeten hebben.

18 februari 2009

Nadat ik de ochtend ben begonnen bij Achmea in Noordwijk, met een gesprek met Roelof Konterman, haast ik me terug naar Den Haag voor een Bestuurlijk Overleg met staatssecretaris Bussemaker over de AWBZ. Vanuit het ZN-bestuur zijn Hans Wiegel en Mike Leers daarbij aanwezig, vanuit het ZN-bureau Paul van Rooij en Marijke Verbeek. Nadat diverse actualiteiten zijn gewisseld bespreken we het stappenplan AWBZ 2012, waarin wordt aangegeven welke stappen gezet moeten worden om te komen tot uitvoering van de AWBZ voor eigen verzekerden per 2012.

Aansluitend heb ik een lunchafspraak met Stef Blok, die ik nog van de middelbare school ken: gezamenlijk schreven wij in de schoolkrant van het Stedelijk Gymnasium in Leiden. Hij is nu woordvoerder Sociale Zaken van de VVD-fractie in de Tweede Kamer en tevens voorzitter van de vaste Kamercommissie Financiën. We praten bij en gaan in op actualiteiten op het terrein van zorg, sociale zaken en de financiële crisis.

16 februari 2009

Vandaag start ik in Zeist voor het wekelijks directieoverleg. Aansluitend praat de directie met ZN-voorzitter Hans Wiegel bij over onder andere de stand van zaken van de ZN-veranderagenda en de rol van zorgverzekeraars bij instellingen in financiële crisissituaties. Hans Wiegel zit vandaag ook een lunchvergadering van het beleids- en managementteam voor: een aantal malen per jaar vergaderen we in deze samenstelling om als BMT diverse beleidsvoornemens en managementzaken met de voorzitter te kunnen bespreken. Vandaag gaat het onder meer over het DOT-traject en over het reputatiemanagement van de zorgverzekeringsbranche.

Vervolgens heb ik, even verderop in Zeist, een afspraak met Martin Van Rijn, bestuursvoorzitter van PGGM. Samen met Annelies Versteegden en Antoine van Wijchen van PWC bespreken we de follow-up van de in januari gehouden rondetafelconferentie over integrale arrangementen op het terrein van pensioen, zorg en wonen. Martin is uiteraard mijn vroegere baas bij VWS. Het is leuk om nu vanuit andere rollen toch af en toe te blijven samenwerken.

Later in de middag ga ik naar Den Haag voor een gesprek met Bernard ter Haar – ook al een vroegere baas, uit de tijd dat ik bij het Ministerie van Financiën bij de afdeling internationale monetaire zaken werkte. Bernard is nu directeur Financiële Markten en plaatsvervangend thesaurier-generaal bij Financiën en als zodanig één van de architecten van de aanpak van de huidige financiële crisis. We spreken over de solvabiliteitsvereisten voor zorgverzekeraars in het nieuwe toezichtregime (Solvency II) dat straks van kracht moet worden.

Daarna ga ik naar het Verbond van Verzekeraars, op bezoek bij algemeen directeur Richard Weurding. In ons periodiek overleg praten we elkaar bij over een aantal raakvlakken tussen onze organisaties, waarbij uiteraard ook weer de kredietcrisis en Solvency II de revue passeren.

De dag besluit ik met een reünie van het oude managementteam van het directoraat-generaal gezondheidszorg – dat onder leiding stond van Martin van Rijn. Ik zie Martin dus voor de tweede keer vandaag, maar daarnaast ook een flink aantal oud-collega’s. Sommigen zie ik nog regelmatig – vooral degenen die nog bij VWS werken – en andere wat minder. Het is een erg gezellige avond. We borrelen bij Des Indes en eten bij Maxime’s op de Denneweg en vandaar is het gelukkig nog maar een korte wandeling naar huis.

12 februari 2009

In de Townhall Room van het WTC te Rotterdam, op de 23e etage, begint vandaag het tweedaagse congres 'Management Briefing AWBZ'. Alle actuele zaken omtrent de AWBZ komen hier aan de orde, en meer dan dat: dagvoorzitter Robbert Huijsman geeft eerst uitleg over de skyline van Rotterdam en pas daarna over het SER-advies AWBZ. Vervolgens gaat Edwin Velzel van zorgverzekeraar UVIT in op de langetermijnbetaalbaarheid van de AWBZ en de mogelijkheden om een deel van de ouderenzorg, in combinatie met woon- en servicearrangementen, via kapitaaldekking te financieren.
Zelf vertel ik een en ander over de visie van zorgverzekeraars op het organiseren van samenhang in de zorg, over de grenzen van cure en care heen. De overheveling van de intramurale reactiveringszorg vanuit de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet, die voor 2010 staat gepland, kan daaraan bijdragen maar is op zichzelf onvoldoende. Essentieel is in ieder geval dat ook de reactivering thuis zo snel mogelijk in die overheveling wordt meegenomen: anders ontstaan opnieuw financieringsschotten en verkeerde bedproblematiek, maar dan bij de verpleeghuizen in plaats van bij de ziekenhuizen. Nog essentiëler voor die samenhang in de zorg is dat zorgverzekeraars vanaf 2012 de AWBZ kunnen gaan uitvoeren voor eigen verzekerden: er is dan nog wel een financieringsschot, maar de uitvoering van beide verzekeringen ligt in één hand zodat het goed mogelijk wordt om te investeren in samenhangende zorgketens.

In de middag, terug bij ZN, zit ik de vergadering van de Bestuurscommissie Zorg voor. Ook hier staan de geplande overheveling van de reactiveringszorg en de toekomstige uitvoering van de AWBZ op de agenda, naast vele andere punten zoals de nieuwe bekostiging van de ziekenhuizen, de geestelijke gezondheidszorg en de hulpmiddelen. De uitvoerbaarheid van de vele veranderingen blijft een aspect dat de gemoederen danig bezighoudt.

9 februari 2009

Voor ons rondje langs de ZN-leden gaan Tony Lamping en ik vandaag naar Tilburg. Bij CZ praten we met Mike Leers over zijn visie op de zorgverzekeringsbranche en de positionering van CZ daarin. Daarnaast komt de prioriteitsstelling van onderwerpen binnen ZN aan de orde. Mike is zoals altijd zeer uitgesproken; meer uitgesproken dan ik hier kan zijn....

5 februari 2009

Op deze winterse dag rijd ik naar Friesland, niet voor de Elfstedentocht maar voor ons 'rondje langs de leden'. Samen met Tony Lamping bezoek ik in Leeuwarden de voorzitter van de raad van bestuur van De Friesland Zorgverzekeraar. Hans Feenstra. Hij vertrekt per 1 april naar het Martini Ziekenhuis in Groningen en kan dus vrijuit spreken – dat doet hij overigens anders ook wel. We hebben het over de positionering van De Friesland, over ontwikkelingen in de zorg en over de rol die ZN als brancheorganisatie zou moeten spelen.

Daarna naar Den Haag voor een overleg met Diana Monissen, directeur-generaal gezondheidszorg bij VWS. De veel gehoorde stelling dat de afstand Den Haag – Leeuwarden groter is dan omgekeerd kan ik vandaag niet bevestigen: zowel heen als terug zijn we er binnen twee uur. Samen met Tony Lamping en een aantal medewerkers van mijn oude directie Zorgverzekeringen lopen we een flinke lijst onderwerpen langs; we spreken elkaar regelmatig in allerlei vergaderingen maar het blijkt toch nuttig om op regelmatige basis ook bilateraal zaken te doen.

4 februari 2009

Ook vandaag start ik met een kennismakingsgesprek maar nu met een nieuwe beleidsadviseur bij ZN, Jan Hielke van Dijk. Hij is per 1 februari  begonnen als  econometrist/kwantitatief econoom bij de afdeling Verzekeringen waar hij zich bezig gaat houden met de risicoverevening. Ik ken Jan Hielke overigens nog uit de tijd dat hij bij de NZa werkte en ikzelf bij VWS; in die tijd hebben we gezamenlijk gewerkt aan het overhevelen van een aantal toezichtstaken van FIOD/ECD naar de NZA. Leuk om hem nu bij ZN terug te zien.

In de middag staat bij het Instituut Clingendael in Den Haag het symposium  ‘Arbeidsbesparende innovaties in de Zorg’ op het programma. Tijdens deze bijeenkomst presenteert Wim Groot van de Universiteit Maastricht de conclusies en aanbevelingen van het onderzoeksrapport  ‘Medische innovaties en arbeidsbesparingen in de gezondheidszorg’. Dit rapport is opgesteld door het Haagse onderzoeks- en adviesbureau APE in samenwerking met de Vakgroep Gezondheidseconomie van de Universiteit Maastricht. Strekking van het verhaal is dat innovatie (bijvoorbeeld door de introductie van nieuwe geneesmiddelen) de arbeidsproductiviteit in de zorg kan helpen verhogen en daarmee een oplossing kan bieden voor de steeds stijgende kosten en het toekomstige tekort aan personeel. Dat klinkt nogal wiedes; toch is het zo dat in het verleden innovaties in de zorg vooral hebben geleid tot zowel hogere kwaliteit als hogere kosten door het aanboren van nieuwe zorgvraag. Dat wil niet zeggen dat innovatie niet heel hard nodig is: integendeel, goede innovaties in de zorg leiden rechtstreeks tot een betere kwaliteit van leven. Maar het lijkt me ook niet juist om op basis van een partiële analyse jezelf rijk te rekenen als het gaat om het besparen van kosten en personeelinzet in de zorg. Daar is meer voor nodig, en eerlijk gezegd verwacht ik dan meer van slimme procesinnovaties en een betere organisatie van zorg in de thuisomgeving (inclusief zelfzorg en mantelzorg) dan van nieuwe geneesmiddelen.

3 februari 2009

Vandaag heb ik een kennismakingsgesprek met Marian Grobbink. Zij is per 1 oktober 2008 benoemd tot lid van de Raad van Bestuur van het College voor zorgverzekeringen (CVZ) en houdt zich voornamelijk bezig met de uitvoeringsprocessen,de bedrijfsvoering en ICT. Wij hebben het over een aantal bijzondere regelingen in de zorg (de buitenland-verzekerden, de wanbetalers en de risicoverevening) waarvan de uitvoering bij het CVZ ligt.

2 februari 2009

In de maandelijkse ZN-bestuursvergadering staan we stil bij de uitkomsten van het bestuurlijk overleg met minister Klink over de aanpak van de wanbetalersproblematiek. De verwachting is dat later deze week de Tweede Kamer akkoord gaat met het wetsontwerp. Voor de zorgverzekeraars betekent dat nogal wat: de hele bestaande groep wanbetalers moet straks worden aangeschreven. Waarbij men nog eenmaal de mogelijkheid krijgt om de uitstaande premieschuld te voldoen. Gebeurt dat niet, dan volgt aanmelding bij het CVZ, die de nominale premie (met opslag) vervolgens gaat inhouden op loon of uitkering. Wanneer er meerdere verzekerden op één polis staan, moet die polis voor de bronheffing kunnen worden gesplitst. Verzekerden die vinden dat ze ten onrechte als wanbetaler worden aangemerkt, kunnen bezwaar aantekenen bij de onafhankelijke klachten- en geschillencommissie van de zorgverzekeraars. Kortom, er moet een hele reeks administratieve handelingen worden verricht voordat invoering van het nieuwe systeem een feit is. Zorgverzekeraars hebben aangegeven dat ze daar vanaf nu nog zes tot acht maanden voor nodig hebben.

Onderstaand alle blogs 2009 van de maanden:

Oktober
September
Augustus/Juli
Juni
Mei
April
Maart
Februari
Januari

Sinds januari 2008 – toen ik ben begonnen in mijn nieuwe baan als algemeen directeur van Zorgverzekeraars Nederland – doe ik hier verslag van mijn werkzaamheden, ervaringen en opvattingen.

Hier vindt u alle blogs van 2008.