Zvw-71414c30-1a4f-431d-a5f5-eeceb920681a.jpg
Zorgverzekering 24-09-2015

Minister-president Mark Rutte: “We hebben een zorgstelsel om trots op te zijn”

Terugkijkend op tien jaar Zorgverzekeringswet kunnen we volgens de minister-president van een succes spreken: “We hebben een zorgstelsel om trots op te zijn. In debatten gebruik ik graag de gegevens uit de European Health Consumer Index. De Zweedse onderzoekers die hiervoor verantwoordelijk zijn, benadrukken hoe goed de kwaliteit en toegankelijkheid van de Nederlandse zorg zijn. Een van de onderzoekers zei dit jaar nota bene: ‘Eerst komt Nederland, dan een hele tijd niets en dan pas Zwitserland’. Het stelsel wordt zelfs steeds beter.”

Hij trok de vergelijking met de situatie in het oude zorgstelsel, voor 2006. De overheid bepaalde toen bijna alles, er was geen competitie en een laag kostenbewustzijn, er waren lange wachttijden en er was een tweedeling tussen ziekenfondspatiënten en particuliere patiënten. Een kostengroei van tien procent per jaar was geen uitzondering. “Nu is er wel competitie”, aldus Rutte, “we hebben de kostengroei onder controle, de premies rijzen niet meer de pan uit en mensen met een laag inkomen betalen hieraan nu zelfs per saldo minder dan in de tijd van het ziekenfonds.”

Misschien lag het aan het feit dat het ministerie van VWS op 22 september ook een relatiemiddag organiseerde en iedereen dus toch al om de hoek was. Misschien heeft het te maken met het feit dat dit jaar minister-president Mark Rutte de spreker was. In ieder geval was het deze keer nog drukker dan gewoonlijk in De Witte tijdens de relatiemiddag van Zorgverzekeraars Nederland. Rutte was energiek als altijd. Chris Oomen van DSW mocht een compliment van hem in ontvangst nemen voor het feit dat hij als eerste de premie voor de basisverzekering 2016 had bekendgemaakt, maar kreeg er ook meteen een kwinkslag bij: “Ik ben niet bij je verzekerd hoor”.

Koekoeksjong
Serieus werd Rutte toen hij kwam te spreken over de kritiek op het huidige beleid . “Ik verzet me tegen het beeld dat onze zorg wordt afgebroken”, zei hij. Hij verwees naar de Grondwet, die stelt dat de overheid de verantwoordelijkheid heeft maatregelen te treffen ter bevordering van de volksgezondheid. “Achter die zin gaat een wereld schuil”, stelde hij, “een wereld met grote belangen en met heel veel innovatie. Dat dit tot discussie leidt begrijp ik op zich wel. Over de zorg bestaat altijd discussie, dat was in het oude stelsel ook zo. En verandering leidt hoe dan ook altijd tot discussie. Toch deel ik de zorgen die ik mensen hoor uiten over het huidige stelsel niet altijd. We breken de zorg niet af, maar het is wel belangrijk de hoeveelheid geld die we eraan uitgeven in de hand te houden. We hebben ook geld nodig voor andere zaken zoals onderwijs en sociale zekerheid. De zorg mag niet het koekoeksjong worden dat die andere zaken uit het nest duwt.”

Ook ruimte voor verbetering
Punten voor verbetering in het huidige zorgstelsel ziet Rutte tegelijkertijd wel. Het stelsel kan transparanter, het inzicht in de kwaliteit van zorg kan beter en het zou goed zijn als meer mensen regelmatig zouden overstappen naar een andere zorgverzekeraar. “Dat is geen doel op zich”, zei hij, “maar het feit dat het zo weinig gebeurt, zegt wel iets over het woud aan polissen dat er is.”

Ook bracht Rutte onder de aandacht dat Nederland in 2030 acht miljoen mensen kent met een chronische aandoening. “Dit zet het stelsel onder druk”, zei hij. “Het is prachtig dat steeds meer ziektes beheersbaar zijn, dat we er bijvoorbeeld zicht op hebben dat kanker steeds meer een chronische ziekte wordt in plaats van een dodelijke, maar hoe voorkomen we hierbij een kostenexplosie in de zorg? Het antwoord zal een combinatie zijn van innovatie en van anders denken over de zorg: telemonitoring, zorgrobots, zorg verplaatsen naar buiten de ziekenhuismuren. De zorgverzekeraars spelen er een grote rol in dit te bewerkstelligen. Ik hoop ook dat ze heel goed een X- en Y-as in het hoofd hebben om de juiste balans te bewaken tussen kwaliteit en kosten. Op die kwaliteit móet de patiënt kunnen vertrouwen. En als de zorgverzekeraars hen daarmee helpen, vergroot dit ook hun eigen legitimiteit. Bovendien zorgt transparantie over kwaliteit ervoor dat de zorg over de volle breedte beter wordt, want niemand wil de zorgaanbieder zijn die op een feestje moet toegeven dat hij het slechter doet dan een ander.”

De dialoog aangaan
In het verlengde van deze aandachtspunten wees Rutte andermaal op de onderzoekers van the European Health Consumer Index. Hij citeerde: “The Dutch healthcare system does not seem to have any weak spots. Het is echter geen vaststaand gegeven dat dit zo blijft.” In dit kader verwees hij ook voor de tweede maal naar de kritiek die links en rechts wordt geuit op het huidige stelsel en op de rol van de zorgverzekeraars daarin. Hij zei het een goede zaak te vinden dat de zorgverzekeraars met de discussiesite www.zorgdialoog.nu met iedereen in het land in gesprek gaan over de zorg. “Ik krijg ook wel eens kritiek”, zei hij. “Maar ik heb geleerd daarmee om te gaan. Als de zorgverzekeraars zich realiseren hoe maatschappelijk relevant het is wat ze doen, zullen ze ook wat beter tegen die kritiek kunnen.”

Tel de zegeningen
Na korte en heldere antwoorden op een paar vragen uit het publiek was Rutte snel weer weg naar een volgende afspraak. Rouvoet deelde diens kernboodschap: blijf niet hangen in somberen, maar tel de zegeningen van het huidige stelsel. “Kijk naar Engeland”, zei hij. “We zijn daar met een studiegroep naartoe geweest om hun NHS-systeem onder de loep te nemen. Het viel ons op hoeveel draagvlak daarvoor bestaat in de Engelse samenleving. Maar toen we weer op weg naar huis gingen, bleken we wel allemaal dezelfde conclusie te delen: don’t try this at home. We hebben zeker uitdagingen in eigen land. Ik denk aan de toekomst van de langdurige zorg, de dure geneesmiddelen en nieuwe technologieën en de dreigende grenzen aan de solidariteit, maar dit neemt niet weg dat we wel alle redenen hebben om positief gestemd te zijn over wat het huidige zorgstelsel ons brengt.”