ziekenhuisbed-20af4b09-54ff-47bd-8834-8d81224a40d3.jpg
Kwaliteit 28-10-2015

Steun voor voorkomen vermijdbare complicaties na operatie ouderen

Het Innovatiefonds Zorgverzekeraars geeft financiële steun voor de implementatie van een programma dat vermijdbare, zorg gerelateerde complicaties bij ouderen na een (openhart)operatie moet voorkomen. Het gaat om het programma PREDOCS van de Hogeschool Utrecht, dat voorziet in een voorbereidingsconsult voor deze patiëntengroep, voorafgaand aan opname in het ziekenhuis.

Jaarlijks worden circa 225.000 mensen van 65 jaar of ouder in een ziekenhuis opgenomen voor een operatie. Vermijdbare, zorg gerelateerde complicaties, zoals tijdelijke verwardheid, doorligwonden en infecties, komen bij deze patiënten vaak voor. Zij verblijven daardoor gemiddeld 1,7 keer langer in het ziekenhuis dan patiënten onder de 65 jaar. Een grote groep hierin betreft de 12.500 patiënten die voor een openhartoperatie het ziekenhuis in gaan. Uit eerder onderzoek van de aanvrager, kenniscentrum Innovatie van Zorgverlening van de Hogeschool Utrecht, blijkt dat circa 36% van hen na de operatie in het ziekenhuis een vermijdbare zorg gerelateerde complicatie oploopt. Om dit te voorkomen zouden ouderen beter voorbereid moeten worden op een ziekenhuisopname. Hiervoor is in een eerder onderzoeksprogramma het PREDOCS voorbereidingsconsult ontwikkeld. Stichting Hogeschool Utrecht heeft van het  Innovatiefonds Zorgverzekeraars financiële steun gekregen voor project waarin het PREDOCS consult landelijk wordt geïmplementeerd. Als het voorbereidingsconsult bij openhartoperaties succesvol is, kan het ook voor andere groepen patiënten worden toegepast.

Verbetering diagnose seksueel misbruik kinderen
Een onderzoek naar de validiteit en betrouwbaarheid van een instrument om seksueel misbruik van kinderen vast te stellen is een ander project dat kan rekenen op hulp van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars. Seksueel misbruik van kinderen komt wereldwijd vaak voor, met veelal zeer vergaande gevolgen. Van alle slachtoffers is een derde jonger dan 7 jaar. Ondanks de groeiende aandacht voor dit onderwerp zijn er voor kinderartsen en andere zorgverleners geen gevalideerde en praktisch bruikbare instrumenten om een vermoeden van seksueel misbruik bij kinderen te bevestigen dan wel te verwerpen. In 2005 werd het 'Sexual Knowledge Picture Instrument' (SKPI) ontwikkeld. Het SKPI wordt sinds 5 jaar bijna dagelijks gebruikt op de polikliniek van de Sociale Pediatrie van het Emma Kinderziekenhuis. Klinische ervaring leert dat het gebruik van het SKPI een belangrijke bijdrage levert aan de diagnostiek van seksueel misbruik bij kinderen, met name in de leeftijd van 3 tot 9 jaar. Het team kindermishandeling van het AMC, heeft namens TASK-Amsterdam (Transmuraal Academisch Samenwerkingsverband Kindermishandeling) een bijdrage gevraagd om de validiteit en betrouwbaarheid van het instrument te onderzoeken. Vanwege het grote belang van beschikbaarheid van een goed instrument voor de doelgroep en de betrokkenheid van de zedenpolitie bij het project, heeft het bestuur van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars besloten een bijdrage voor dit onderzoek ter beschikking te stellen. 

Medicatie bij ADHD
Methylfenidaat wordt in toenemende mate gebruikt voor behandeling van kinderen en jeugdigen met ADHD. Huidige richtlijnen raden een stapsgewijze methode (titratie) aan, waarbij de dosering van methylfenidaat stukje bij beetje wordt opgehoogd om de meest effectieve dosering te bepalen met aanvaardbare bijwerkingen. Met deze methode is het echter niet mogelijk om objectief vast te stellen of methylfenidaat wel (voldoende) effectief is. Zogenaamde placebogecontroleerde titratie heeft volgens de richtlijnen meerwaarde, maar is complex en arbeidsintensief, en de effectiviteit ervan is nog onvoldoende aangetoond. De VU (Child Study Group, onderdeel van de afdeling Klinische Neuropsychologie) heeft van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars financiële steun gekregen voor een implementatieproject. Hierbij wordt een applicatie ontwikkeld om placebogecontroleerde titratie bij methylfenidaatgebruik laagdrempelig te maken. De effectiviteit van het gebruik van de applicatie wordt binnen instellingen bepaald, waarna er bij een positief resultaat verder landelijke uitrol kan plaatsvinden.

Medicatiebeoordeling bij spoedopname
Uit onderzoek is gebleken dat jaarlijks 36.000 mensen door geneesmiddel-gerelateerde problemen in het ziekenhuis belanden. Het gebruik van meerdere geneesmiddelen naast elkaar en daaraan gerelateerde onder- en overbehandeling blijkt een belangrijke risicofactor te zijn. Het inzetten van medicatiebeoordeling als secundaire preventie bij patiënten die de spoedeisende hulp (SEH) bezoeken vanwege een geneesmiddel gerelateerd probleem, is naar verwachting kosteneffectief. Om in kaart te kunnen brengen in hoeverre de aanstelling van een SEH-apotheker een bijdrage kan leveren aan het reduceren van over- en onderbehandeling bij deze patiënten, heeft het Erasmus MC een bijdrage van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars gekregen. Tevens worden eventuele effecten op heropnames, kwaliteit van leven en kosten onderzocht.

Medicijnen in plaats van curettage bij miskraam
In Nederland ondergaan circa 10.000 vrouwen per jaar een behandeling vanwege een miskraam. Een miskraamcurettage heeft een hoge effectiviteit van 95-100%, maar gaat gepaard met het risico op complicaties. Een medicamenteuze optie is behandeling met het medicijn misoprostol. Deze behandeling leidt slechts in 50-60% van de gevallen tot een complete miskraam, waardoor circa de helft van de vrouwen alsnog een curettage moet ondergaan. Een nieuwe, hoogstwaarschijnlijk effectievere, medicamenteuze behandelmethode is de combinatie van mifepristone gevolgd door misoprostol. Stichting Nijmeegs Interconfessioneel Ziekenhuis Canisius-Wilhelmina heeft een bijdrage van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars gekregen om te bepalen of de combinatie van middelen inderdaad in minimaal 80% van de gevallen effectief is. Bij positief resultaat komt er voor vrouwen een minder belastende behandelmogelijkheid breder beschikbaar, wat hun kwaliteit van leven ten goede komt.