Kwaliteit

Kwaliteitsinformatie als katalysator voor verbetering

Het doel van de zorgverzekeraars is kwalitatief goede, betaalbare en toegankelijke zorg voor alle verzekerden te garanderen, gericht op het bevorderen van gezondheid en kwaliteit van leven. Hiervoor werken zorgverzekeraars binnen het ‘Programma Kwaliteit’ van Zorgverzekeraars Nederland samen aan het ontwikkelen van kwaliteitsinformatie over -bij voorkeur- de uitkomst van het totale zorgproces en de waarde hiervan voor de patiënt.

Belangrijk voor alle partijen 
De gezamenlijke aanpak van zorgaanbieders, patiëntenorganisaties en zorgverzekeraars voor het verbeteren van de kwaliteit van de zorg heeft voor alle partijen voordelen:

Voor zorgaanbieders

  • Verbeteren zorg 
    Zorgaanbieders willen de kwaliteit van hun zorg met elkaar kunnen vergelijken en verbeteren. Daarom is het belangrijk om de kwaliteit van de zorg op dezelfde manier te meten. Zo kunnen zorgaanbieders van elkaar leren en zo nodig  verbetermaatregelen nemen. Door het inzichtelijk maken van de kwaliteit van de zorg, wordt verbetering van deze kwaliteit gestimuleerd.
  • Minder administratieve lasten 
    Als alle partijen het eens zijn over hoe ze kwaliteit willen meten en ze hierover gezamenlijke afspraken maken, kunnen alle partijen dezelfde kwaliteitsindicatoren gebruiken. Hierdoor ontstaan er minder administratieve lasten voor zorgaanbieders.

Voor patiënten

  • Goede zorg 
    Als alle partijen zicht hebben op de kwaliteit van zorg, kunnen zij gezamenlijk werken aan de beste zorg voor de patiënt.
  • Keuze-informatie 
    Door de kwaliteitsinformatie toegankelijk te maken en beschikbaar te stellen voor patiënten, kunnen zij een betere keuze maken voor hun zorg(verlener).

 Voor zorgverzekeraars

  • Zorginkoop 
    Zorgverzekeraars kunnen op basis van informatie over uitkomsten, klantervaringen en kosten van zorg per aandoening, afspraken met zorgaanbieders maken.  Zo kunnen ze de beste zorg voor hun verzekerden inkopen.
  • Begeleiden patiënten
    Zorgverzekeraars stellen informatie over zorg beschikbaar via hun websites en kunnen hun verzekerden op basis van de bijbehorende  kwaliteitsinformatie beter adviseren.

Vier soorten kwaliteitsinformatie  
Kwaliteit van zorg kunnen we op verschillende manieren in beeld brengen. We maken onderscheid tussen vier verschillende soorten kwaliteitsinformatie:

  • Klinisch niveau: over de uitkomsten van zorg vanuit het perspectief van de arts.
  • Systeemniveau: over kosten en doelmatige zorg.
  • Patiëntniveau: over de mate van klantgerichtheid en over de uitkomsten van de zorg vanuit het perspectief van de patiënt.
  • Patiëntniveau: over ervaren kwaliteit van zorg.

Zorgverzekeraars gebruiken de verkregen kwaliteitsinformatie onder andere voor zorginkoop. In de contracten met zorgaanbieders neemt kwaliteitsverbetering een steeds ruimere plaats in. Patiënten weten meer en meer de weg – letterlijk en figuurlijk - naar kwaliteit te vinden. Zo is uit onderzoek van NVZ gebleken dat patiënten het geen bezwaar vinden om verder te reizen voor betere kwaliteit van zorg.

 

Programma Kwaliteit in de praktijk

Om goed zicht te hebben op de kwaliteit van zorg is dus informatie nodig van zorgverleners en patiënten. Informatie van patiënten is belangrijk om bijvoorbeeld inzicht te krijgen in de hervatting van dagelijkse bezigheden, het optreden van complicaties en de kwaliteit van leven na een behandeling.  Ook hoe patiënten de bejegening in de spreekkamer of aan de balie van bijvoorbeeld de apotheek ervaren hebben hoort hierbij. Informatie van zorgverleners kan meer vertellen over het percentage operaties dat (de eerste keer) slaagt en het aantal keer dat een complicatie optreedt. Bij uitkomsten van zorg gaat het over de situatie van de patiënt na een behandeling. Bijvoorbeeld: hoe goed en wanneer kan een patiënt weer lopen na een knieoperatie? Door steeds meer de nadruk te leggen op uitkomsten van zorg, hoeven zorgaanbieders minder structuur- of procesindicatoren te registreren. Dit leidt ook tot een vermindering van administratieve lasten.

Alle zorgverzekeraars in Nederland werken binnen het Programma Kwaliteit. Zo hebben zij de afgelopen jaren intensief samengewerkt om het transparant maken van betekenisvolle kwaliteitsinformatie voor 30 veelvoorkomende aandoeningen in de medisch specialistische zorg te realiseren. Hierin is al succes geboekt door de kwaliteitstransparantie van 18 aandoeningen te bewerkstelligen. Zoals bijvoorbeeld borstkanker, darmkanker, heupvervanging en knievervanging. Kijk voor meer informatie op www.zorginzicht.nl.

Patiëntervaringsmetingen 
Sinds 1 januari 2017 zijn activiteiten rondom patiëntervaringsmetingen van Stichting Miletus ondergebracht bij het Programma Kwaliteit. Omdat zorgaanbieders en zorgverzekeraars willen weten hoe de patiënt de behandeling heeft ervaren en om zo betrouwbaar en onafhankelijk mogelijk ervaringen van consumenten met zorg te verzamelen, wordt een wetenschappelijk gevalideerde methode ingezet. Dat is de Patient Reported Experience Measures, ofwel de PREMs-vragenlijst. Niet alleen zorgaanbieders, zorgverzekeraars en wetenschappelijke verenigingen zijn betrokken bij de ontwikkeling van de vragenlijsten. Ook de patiëntenverenigingen zijn nauw betrokken bij het ontwikkelen en uitvoeren van patiëntervaringsonderzoeken. Op dit moment kan worden gemeten met de generieke PREMs vragenlijst, de PREMs cataract, heup-knie en rughernia. Zorgaanbieders die hier belangstelling voor hebben, kunnen contact met ZN opnemen via programmakwaliteit@zn.nl.  Kijk voor meer informatie op www.patientervaringsmetingen.nl

Praktijkvariatie
Er zijn in Nederland aanzienlijke verschillen tussen het aantal operaties dat ziekenhuizen uitvoeren bij dezelfde aandoening. Dit verschijnsel heet praktijkvariatie. Het Programma Kwaliteit van ZN voert hier doorlopend onderzoek naar uit samen met Vektis. Zo is in het verleden al gekeken naar twaalf veelvoorkomende aandoeningen en hoe vaak artsen overgingen tot een operatieve ingreep. Het bleek dat operaties in een bepaalde regio soms 2 tot 5,5 keer vaker voorkwamen dan elders in het land. Grote verschillen waren er ten aanzien van rughernia, spataderen, vaatvernauwing in de benen, beknelde polszenuw en goedaardige prostaatvergroting. De praktijkvariatierapporten van Vektis geven ziekenhuizen, zelfstandige behandelcentra en zorgverzekeraars inzicht in hoe vaak per instelling wordt behandeld in vergelijking met andere ziekenhuizen.  Kijk voor meer informatie op www.vektis.nl

Dutch Institute for Clinical Auditing
DICA maakt de kwaliteit van zorg inzichtelijk met betrouwbare vergelijkingen en analyses. Zorgaanbieders, patiënten en zorgverzekeraars hebben behoefte aan inzicht in de kwaliteit van zorg. Betrouwbare gegevens over de uitkomsten van behandelingen zijn nodig om de zorg continu te verbeteren. DICA biedt het valide meetsysteem waar deze gegevens uit voortkomen. In 2017 en 2018 faciliteert Zorgverzekeraars Nederland alle 21 kwaliteitsregistraties van DICA. Zorgverzekeraars zien deze rol voor zich weggelegd omdat DICA een belangrijke leverancier is en een onafhankelijke, unieke en betrouwbare databron voor het registreren, faciliteren, verbeteren en ontsluiten van kwaliteitsinformatie. Zorginstellingen krijgen inzicht in het succes en de kosten van behandelingen en kunnen hun zorg direct aanpassen. Dit resulteert in betere zorg voor de patiënt en tegelijkertijd in kostenbesparingen. Ga voor meer informatie naar www.dica.nl.

 

Meer informatie over kwaliteit van zorg 

Verzekerden en patiënten vinden veel informatie op de website van hun zorgverzekeraar. Zorgverzekeraars ondersteunen hun klanten bijna altijd met zorgbemiddeling met een dienstencentrum of zorgcoach. Verzekerden kunnen daar advies krijgen over het maken van de keuze voor passende zorg.

Kijk hier voor een overzicht van websites waar meer informatie is te vinden over kwaliteit van zorg in Nederland.