Partijen in de farmacie maken geneesmiddelen beter beschikbaar

De afspraken richten zich onder andere op het terugdringen van administratieve lasten en een goede informatievoorziening over tekorten voor patiënten en zorgverleners. Dit zou zorgverleners meer tijd moeten opleveren om te besteden aan zorgraken. Ook zorgen de acties die gericht zijn op een betere beschikbaarheid van geneesmiddelen voor minder regelwerk en minder vervangende, vaak zwaardere zorg.

Petra Wormser, algemeen directeur Zorgverzekeraars Nederland, is blij dat de afspraak voor een betere beschikbaarheid van geneesmiddelen nu handen en voeten krijgt door een werkagenda met daarin afspraken en acties:
“Patiënten moeten altijd de medicijnen kunnen krijgen die ze nodig hebben. We spannen ons daarom keihard in om de medicijntekorten tegen te gaan. Dat doen we door samen met alle andere partijen op te trekken. Zo pleiten zorgverzekeraars al langer voor een onafhankelijk en verplicht meldpunt waarmee je inzicht krijgt in dreigende tekorten en snel met oplossingen kunt komen. Goed dat dit ook onderdeel is van deze werkagenda.”

Het gaat om de volgende elf afspraken, die elk zijn uitgewerkt in activiteiten en mijlpalen:

1: Duidelijke informatie voor patiënten

Goede patiëntinformatie over (wat te doen bij) tekorten draagt bij aan vertrouwen van patiënten in medicijnen, therapietrouw, een goede relatie en vertrouwen tussen patiënten en hun zorgverleners en afname van werkdruk van zorgverleners. Informatie over tekorten is op dit moment versnipperd over verschillende partijen. Elke partij zorgt dat de patiëntinformatie over tekorten op elkaar aansluit. Er worden aanbevelingen geformuleerd over algemene informatievoorziening.

2: Het terugdringen van administratieve lasten

Administratieve lasten die het gevolg zijn van tekorten worden zoveel mogelijk teruggedrongen. Artsen, apothekers en zorgverzekeraars maken afspraken in procedures, bijvoorbeeld bij het verstrekken van een farmaceutisch alternatief bij tekorten. Zo komt er meer tijd beschikbaar voor voorschrijvers en apothekers voor het leveren van zorg.

3: Juridische verankering van afspraken over farmacotherapeutische substitutie door de apotheker

Er wordt meer juridische ruimte gecreëerd voor apothekers om passende oplossingen te bieden bij geneesmiddelentekorten. Daarmee wordt het omgaan met geneesmiddelentekorten in de praktijk voor apothekers en voorschrijvers makkelijker en kan de zorg voor de patiënt ook tijdens tekorten blijven doorgaan.

4: Inkoopleidraad beschikbaarheid geneesmiddelen

De betrokken partijen maken een inkoopleidraad beschikbaarheid geneesmiddelen. De werkwijze daarin voorkomt ongewenste effecten van de inkoop op de beschikbaarheid van geneesmiddelen, zoals verschraling van de markt of toename van het risico op tekorten. De leidraad draagt bij aan transparantie, voorspelbaarheid en samenwerking in de geneesmiddeleninkoop.

5: Goed afgestemde en snelle reactie op (dreigende) tekorten

Er worden uniforme definities vastgesteld, bijvoorbeeld over wanneer een geneesmiddel als niet beschikbaar wordt gezien. Ook wordt de data-uitwisseling versneld en verbeterd. En wordt een praktische en eenduidige taak—en rolverdeling geactualiseerd tussen de spelers in de keten die helpt bij een goed afgestemde en snelle reactie op (dreigende) tekorten. Tot slot wordt onderzocht of het haalbaar is om één informatiepunt te ontwikkelen waarin uniforme en actuele informatie over tekorten te raadplagen is.

6: Uitverkoop-/vergoedingstermijnen

Soms verandert welk geneesmiddel een patiënt vergoed krijgt. Bijvoorbeeld wanneer een zorgverzekeraar een ander voorkeursmiddel aanwijst. Om de voorspelbaarheid voor groothandels en apotheken te vergroten en hun risico te verkleinen, worden uniforme afspraken gemaakt over deze wisselmomenten en hoe elkaar daarover te informeren.

7: Vermindering van impact van tekorten op de zorg

Voorschrijvers en apothekers zijn een groot deel van hun tijd en middelen kwijt om tekorten af te handelen waar zij in de praktijk mee te maken krijgen. Er wordt inzichtelijk gemaakt wat de impact van tekorten is op partijen in de zorg. Op basis van deze informatie wordt nagedacht over maatregelen om de impact te verminderen.

8: Herziening geneesmiddelenvergoedingssysteem en de wet Geneesmiddelenprijzen

In Nederland worden voor medicijnen maximumprijzen en maximumvergoedingen bepaald. Dat zorgt ervoor dat medicijnen betaalbaar zijn voor iedereen. De overheid vindt het belangrijk dat nationale prijs- en vergoedingsinstrumenten beschikbaarheid van medicijnen niet onnodig in de weg zit. De komende tijd wordt bekeken of het nodig is om deze regels aan te passen.

9: Parallelhandel

De overheid en de groothandels maken afspraken om te voorkomen dat de vrije handel in geneesmiddelen naar het buitenland een bijdrage levert aan tekorten. Het bestaande Herenakkoord om niet te exporteren tijdens (dreigende) tekorten wordt geformaliseerd en uitgebreid naar situaties van dreigende tekorten.

10: Juridische grondslag vrijstellingsbesluiten

Het proces rondom het verlenen van vrijstellingen wordt geoptimaliseerd. Daarbij wordt onder andere gekeken naar het tijdig verlengen van vrijstellingen, de communicatie hierover en de administratieve en uitvoeringslasten die dit proces met zich meebrengt.

11: Doorhaling van registraties

De verschillende partijen zetten zich in om te voorkomen dat kritieke geneesmiddelen van de Nederlandse markt verdwijnen.